Fałszywy profil firmy w serwisie X powstaje w kilka minut. Wystarczy skopiowane logo, nazwa różniąca się jedną literą i kilka wpisów przepisanych z prawdziwego konta. Potem taki profil odpowiada klientom, obiecuje zwroty pieniędzy, rozsyła odnośniki do fałszywych stron albo publikuje treści, pod którymi firma nigdy by się nie podpisała.
Właściciel firmy nie ma nad cudzym kontem żadnej władzy, ale ma do dyspozycji kilka dróg zgłoszenia. Każda z nich działa na innej podstawie i wymaga innych informacji. Źle dobrana droga kończy się zwykle odmową, mimo że podszywanie się jest oczywiste dla każdego, kto zna firmę.
Po lekturze tej instrukcji czytelnik będzie umiał odróżnić podszywanie się od dozwolonej parodii, zabezpieczyć dowody, złożyć zgłoszenie z poziomu profilu i przez formularz Centrum Pomocy, a także zareagować, gdy serwis odmówi. Ekrany serwisu X często się zmieniają, dlatego nazwy podaję tylko tam, gdzie są ustalone, a pozostałe miejsca opisuję ogólnie.
Po czym rozpoznać fałszywy profil firmy w serwisie X?
Każde konto w serwisie X ma dwie nazwy. Pierwsza to nazwa wyświetlana, widoczna pogrubioną czcionką nad wpisami. Druga to nazwa użytkownika, poprzedzona znakiem @, która jest częścią adresu profilu. Nazwę wyświetlaną może ustawić każdy i może ona być identyczna z nazwą prawdziwej firmy. Nazwa użytkownika jest niepowtarzalna i ma najwyżej 15 znaków, dlatego podszywający się zmieniają w niej drobny szczegół.
Fałszywy profil zdradzają najczęściej następujące cechy:
- nazwa użytkownika różni się od prawdziwej jednym znakiem: podkreśleniem, dodaną cyfrą, wielką literą I w miejscu małej litery l albo dopiskiem w rodzaju „pomoc” lub „obsługa”,
- zdjęcie profilowe i grafika w tle są skopiowane z prawdziwego konta, często w gorszej jakości,
- data dołączenia do serwisu, widoczna na profilu, jest bardzo świeża, a liczba obserwujących niewielka,
- profil odpowiada na wpisy klientów skierowane do prawdziwej firmy i prosi o przejście do wiadomości prywatnych,
- w opisie albo we wpisach znajduje się odnośnik do strony innej niż firmowa, do formularza z danymi karty albo do komunikatora,
- przy nazwie brakuje znacznika weryfikacji, który ma prawdziwe konto, albo znacznik ma inny kolor.
Sam znacznik weryfikacji nie przesądza sprawy. Niebieski znacznik wiąże się z opłaconą subskrypcją, więc może go mieć również profil założony w złej wierze, a dla organizacji serwis X przewiduje osobną weryfikację ze złotym znacznikiem.
Najprostszy test polega na porównaniu adresu z odnośnikiem na stronie internetowej firmy. Warto też ustalić, czy „fałszywego” konta nie założył kiedyś pracownik, agencja albo dystrybutor, o czym po prostu zapomniano.
Co serwis X uznaje za podszywanie się, a co wolno innym kontom?
Zasady serwisu X dotyczące autentyczności zakazują udawania istniejącej osoby, grupy lub organizacji w sposób, który wprowadza innych w błąd. Liczy się całość profilu: nazwa, zdjęcie, opis i sposób pisania. Naruszeniem jest konto, które przeciętny odbiorca weźmie za oficjalny profil firmy, choć nim nie jest.
Nie każde konto z podobną nazwą łamie te zasady. Serwis nie uznaje za podszywanie się profilu, który jedynie nosi tę samą nazwę, ale poza tym niczym nie przypomina firmy, na przykład należy do przedsiębiorcy z innej branży i innego kraju. Naruszeniem nie jest też konto, które wyraźnie informuje, że nie jest powiązane z firmą.
Osobną grupę stanowią konta parodystyczne, komentatorskie i fanowskie. Serwis X dopuszcza je pod warunkiem, że same jasno oznaczą swój charakter w nazwie konta i w opisie, tak aby nikt nie pomylił ich z pierwowzorem. Profil, który wyśmiewa firmę i ma to wyraźnie zaznaczone, zwykle pozostanie w serwisie, nawet jeśli jest dla właściciela przykry. Profil, który żartuje, ale wygląda jak oficjalny, podlega zgłoszeniu.
Krytyka również nie jest podszywaniem się. Niezadowolony klient, który pod własnym nazwiskiem opisuje złe doświadczenia, korzysta z prawa do opinii. Jeżeli jego wpisy zawierają nieprawdę lub groźby, właściwa będzie inna droga, opisana we wpisie o tym, jak zgłosić wpis naruszający zasady serwisu X.
Od tej oceny zależy wybór drogi. Gdy profil udaje firmę, właściwe jest zgłoszenie podszywania się. Gdy używa zastrzeżonej nazwy lub logo, aby sprzedawać własne towary, lepiej sprawdza się zgłoszenie naruszenia znaku towarowego. Gdy wyłudza pieniądze lub dane, dochodzi do tego zawiadomienie odpowiednich instytucji. Te drogi nie wykluczają się i w poważnych sprawach stosuje się je równolegle.
Jakie dowody zabezpieczyć, zanim profil zniknie albo zmieni nazwę?
Dowody należy zebrać przed wysłaniem zgłoszenia. Autor fałszywego profilu może w każdej chwili zmienić nazwę użytkownika, skasować wpisy albo zamknąć konto, a po skutecznym zgłoszeniu profil przestaje być widoczny także dla zgłaszającego. Bez dokumentacji trudno później cokolwiek wykazać przed policją, sądem czy ubezpieczycielem.
- Skopiowanie pełnego adresu fałszywego profilu z paska przeglądarki i zanotowanie nazwy użytkownika ze znakiem @ oraz nazwy wyświetlanej.
- Wykonanie zrzutu ekranu całego profilu: zdjęcie, grafika w tle, opis, odnośnik, data dołączenia, liczba obserwujących. Na zrzucie powinien być widoczny adres strony oraz zegar systemowy.
- Skopiowanie adresów najważniejszych wpisów i odpowiedzi, w których profil udaje firmę. Każdy wpis ma własny adres, dostępny po kliknięciu godziny lub daty publikacji.
- Wykonanie zrzutów tych wpisów oraz wiadomości prywatnych, jeśli fałszywy profil pisał do klientów, a klienci przekazali firmie treść rozmów.
- Zapisanie adresów stron, do których profil odsyła, bez wpisywania na nich jakichkolwiek danych.
- Wykonanie zrzutu prawdziwego profilu firmy oraz strony internetowej z odnośnikiem do niego. To materiał porównawczy, który pokazuje, co zostało skopiowane.
- Sporządzenie krótkiej notatki: kiedy i przez kogo profil został zauważony, ilu klientów zgłosiło problem, czy ktoś stracił pieniądze.
W sprawach, w których w grę wchodzi wyłudzenie lub duża szkoda, radzę rozważyć protokół notarialny z oględzin strony. Nie jest on warunkiem zgłoszenia w serwisie X, ale ma dużą wagę w sądzie.
Na tym etapie nie należy pisać do autora fałszywego profilu ani publicznie go oskarżać. Kolejność jest odwrotna: najpierw dowody, potem zgłoszenie, a na końcu komunikat dla klientów.
Jak zgłosić fałszywy profil bezpośrednio z jego strony?
To najszybsza droga, dostępna dla każdego zalogowanego użytkownika, również dla klientów i pracowników firmy. Zgłoszenie składa się na profilu, a nie przy pojedynczym wpisie, ponieważ naruszeniem jest całe konto.
- Zalogowanie się w serwisie X na konto firmy. Jeżeli firma nie ma konta, wystarczy konto prywatne właściciela lub osoby upoważnionej.
- Otwarcie fałszywego profilu i kliknięcie ikony trzech kropek obok przycisku obserwowania.
- W rozwiniętym menu należy kliknąć pozycję „Zgłoś” z nazwą konta.
- Na liście powodów wskazuje się kategorię dotyczącą podszywania się pod osobę lub markę. Brzmienie kategorii bywa zmieniane, dlatego należy kierować się jej sensem, a nie dokładną nazwą.
- Serwis pyta następnie, pod kogo podszywa się konto. Właściciel firmy wskazuje, że chodzi o niego lub o organizację, którą reprezentuje. Osoba postronna wskazuje, że chodzi o kogoś innego, i podaje prawdziwe konto firmy.
- Jeżeli formularz na to pozwala, wskazuje się wpisy, które najlepiej pokazują naruszenie, czyli te, w których profil wypowiada się w imieniu firmy.
- Po sprawdzeniu podsumowania należy zatwierdzić zgłoszenie i zachować zrzut ekranu z potwierdzeniem.
Po zgłoszeniu serwis proponuje zablokowanie lub wyciszenie konta. Z blokadą radzę się wstrzymać. Zablokowany profil znika z pola widzenia firmy, a właśnie teraz trzeba go obserwować, żeby wiedzieć, czy nadal działa i co publikuje.
Ta droga nie daje miejsca na wyjaśnienia ani dokumenty. Sprawdza się, gdy podobieństwo jest uderzające, a w mniej oczywistych sprawach należy od razu sięgnąć po formularz Centrum Pomocy.
Kto woli nie zajmować się tym samodzielnie, może zadzwonić pod numer 533 525 168 albo napisać na info@lukaszwudyka.pl. Przejmę wtedy sprawę: zabezpieczę dowody, ustalę, która droga zgłoszenia pasuje do danego profilu, i przygotuję komplet zgłoszeń wraz z dokumentami potwierdzającymi prawo firmy do nazwy.
Jak wypełnić formularz zgłoszenia podszywania się w Centrum Pomocy X?
Centrum Pomocy X prowadzi osobny formularz dla spraw o podszywanie się. Prowadzi do niego dział kontaktu w Centrum Pomocy, w części poświęconej bezpieczeństwu i autentyczności kont. Formularz pozwala opisać sprawę własnymi słowami i wykazać, że zgłaszający ma prawo występować w imieniu firmy.
Uprawniony do złożenia takiego zgłoszenia jest podmiot, pod który ktoś się podszywa, albo jego upoważniony przedstawiciel: właściciel, członek zarządu, pracownik z pełnomocnictwem, prawnik.
Co przygotować przed otwarciem formularza?
Potrzebne będą: nazwa użytkownika fałszywego konta, nazwa użytkownika prawdziwego konta firmy (jeśli istnieje), pełna nazwa firmy, adres jej strony internetowej oraz służbowy adres e-mail w domenie firmy. Adres w domenie firmowej ma znaczenie, ponieważ uwiarygodnia związek zgłaszającego z firmą lepiej niż prywatna skrzynka.
Serwis X może poprosić o potwierdzenie tożsamości lub umocowania. W przypadku osoby jest to zwykle dokument tożsamości ze zdjęciem, w przypadku firmy dokument pokazujący, kto ją reprezentuje. Dla polskiego przedsiębiorcy będzie to wydruk z CEIDG albo odpis z KRS, a dla pracownika lub pełnomocnika dodatkowo pełnomocnictwo. Dokumenty warto mieć gotowe w plikach, bo prośba przychodzi e-mailem i brak odpowiedzi zamyka sprawę.
Jak przejść przez formularz?
- Otwarcie Centrum Pomocy X, przejście do kontaktu z pomocą i wskazanie tematu dotyczącego konta podszywającego się pod osobę lub organizację.
- Wskazanie, w jakiej roli występuje zgłaszający: jako osoba, pod którą ktoś się podszywa, albo jako upoważniony przedstawiciel firmy lub marki.
- W polu na zgłaszane konto wpisuje się nazwę użytkownika fałszywego profilu, dokładnie w takiej postaci, w jakiej widnieje po znaku @.
- W kolejnych polach podaje się dane firmy: nazwę, adres strony internetowej, prawdziwe konto w serwisie X oraz służbowy adres e-mail do kontaktu.
- W polu opisu wyjaśnia się rzeczowo, na czym polega podszywanie się i co je odróżnia od zbieżności nazw: skopiowane logo, opis, odpowiedzi udzielane klientom w imieniu firmy.
- Jeżeli formularz zawiera oświadczenie o prawdziwości podanych informacji, należy je przeczytać i potwierdzić, a następnie wysłać zgłoszenie.
- Po wysłaniu trzeba pilnować skrzynki e-mail, także folderu ze spamem. Tam trafia potwierdzenie z numerem sprawy i ewentualna prośba o dokumenty.
Jak opisać sprawę, żeby zgłoszenie było zrozumiałe?
Opis powinien być krótki i sprawdzalny. Osoba rozpatrująca zgłoszenie nie zna firmy ani polskiego rynku, a często czyta tekst w tłumaczeniu. Emocje, groźby pozwem i długie historie tylko utrudniają jej pracę. Poniżej wzór, który wystarczy uzupełnić własnymi danymi:
Konto @[nazwa fałszywego konta] podszywa się pod firmę [pełna nazwa firmy]. Używa naszej nazwy, naszego logo jako zdjęcia profilowego oraz opisu skopiowanego z oficjalnego konta @[nazwa prawdziwego konta]. Nie prowadzimy tego konta i nie udzieliliśmy nikomu zgody na jego prowadzenie. Konto odpowiada na wpisy naszych klientów w imieniu firmy i kieruje ich pod adres [adres strony], który do nas nie należy. Konto nie zawiera żadnej informacji, że jest parodią lub profilem nieoficjalnym. Oficjalna strona firmy: [adres]. Zgłoszenie składa [imię, nazwisko, funkcja], osoba uprawniona do reprezentowania firmy.
W opisie nie należy niczego dopowiadać. Jeśli profil nikogo nie oszukał, nie pisze się o oszustwie. Zgłoszenie, w którym jedno zdanie okazuje się przesadzone, traci wiarygodność w całości.
Kiedy lepiej zgłosić naruszenie znaku towarowego?
Zasady serwisu X dotyczące znaków towarowych zakazują używania cudzego znaku w sposób, który może wprowadzać w błąd co do powiązań z marką. Ta droga jest dostępna dla firm, które mają zarejestrowany znak, słowny albo graficzny, w Urzędzie Patentowym RP, w urzędzie unijnym EUIPO albo w innym urzędzie.
Zgłoszenie znaku ma przewagę wtedy, gdy profil nie udaje wprost firmy, ale korzysta z jej nazwy lub logo, żeby sprzedawać własne towary, podróbki albo usługi. Opiera się na dokumencie, który łatwo sprawdzić w publicznym rejestrze, więc zostawia mniej miejsca na uznaniową ocenę. Serwis prowadzi dla takich spraw osobny formularz w Centrum Pomocy, w części o własności intelektualnej.
W formularzu dotyczącym znaku towarowego należy się spodziewać pytań o następujące dane:
- nazwę i adres właściciela znaku oraz adres jego strony internetowej,
- konto właściciela znaku w serwisie X, jeżeli istnieje,
- zarejestrowany znak w dokładnym brzmieniu,
- numer rejestracji i urząd, który jej dokonał,
- klasy towarów i usług, dla których znak jest chroniony,
- bezpośredni odnośnik do wpisu znaku w rejestrze urzędu,
- nazwę zgłaszanego konta i opis, w jaki sposób wprowadza ono odbiorców w błąd.
Zgłoszenie może złożyć wyłącznie właściciel znaku albo jego upoważniony przedstawiciel, a dane należy przepisać z rejestru, nie z pamięci.
Sama zbieżność nazwy użytkownika ze znakiem nie wystarcza, jeśli konto działa w innej branży i nikogo nie wprowadza w błąd. Serwis może też najpierw dać właścicielowi konta możliwość usunięcia wątpliwości, na przykład przez zmianę nazwy. Firma bez zarejestrowanego znaku pozostaje przy zgłoszeniu podszywania się.
Co zrobić, gdy fałszywy profil wyłudza pieniądze lub dane klientów?
Jeżeli profil rozsyła odnośniki do stron udających sklep, bank lub panel płatności albo prosi klientów o dane karty, sprawa wychodzi poza regulamin serwisu. Zgłoszenie w serwisie X pozostaje konieczne, ale równolegle trzeba powiadomić instytucje, które potrafią zablokować fałszywą stronę i ścigać sprawców.
Pierwszą z nich jest zespół CERT Polska, działający w strukturach NASK. Przyjmuje on zgłoszenia incydentów, w tym stron wyłudzających dane, przez formularz na stronie incydent.cert.pl. Zgłoszona domena może trafić na listę ostrzeżeń, z której korzystają operatorzy telekomunikacyjni, co utrudnia klientom wejście na fałszywą stronę.
- Otwarcie strony incydent.cert.pl w przeglądarce.
- W części „Zgłoszenie incydentu” należy wskazać, kto zgłasza. Zwykła firma, która nie jest podmiotem kluczowym ani ważnym w rozumieniu ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, wybiera kafel „Osoba fizyczna / inne podmioty”.
- W formularzu opisuje się zdarzenie: adres fałszywego profilu w serwisie X, adres strony, do której odsyła, oraz to, czego strona żąda od odwiedzających.
- Do zgłoszenia dołącza się zrzuty ekranu przygotowane wcześniej i podaje dane kontaktowe, pod którymi zespół może dopytać o szczegóły.
- Po wysłaniu należy zachować potwierdzenie. Przyda się ono w zawiadomieniu składanym na policji.
Drugą instytucją jest policja lub prokuratura. Polski Kodeks karny w art. 190a § 2 przewiduje odpowiedzialność za podszywanie się pod inną osobę z wykorzystaniem jej wizerunku lub danych, przez które jest publicznie rozpoznawana, gdy wyrządza to szkodę majątkową lub osobistą. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego. Gdy ktoś stracił pieniądze, w grę wchodzi również oszustwo. Czy dany stan faktyczny spełnia przesłanki tych przepisów, zwłaszcza gdy pokrzywdzoną jest spółka, a nie osoba, powinien ocenić prawnik.
Trzecim działaniem jest ostrzeżenie klientów. Na prawdziwym profilu, na stronie internetowej i w innych kanałach firmy należy opublikować krótki komunikat: które konto jest oficjalne, że firma nigdy nie prosi w wiadomościach o dane karty ani hasła i gdzie zgłaszać podejrzane wiadomości. Komunikat nie powinien zawierać odnośnika do fałszywego profilu, żeby nie kierować do niego ruchu. Jeżeli sprawa szybko nabiera rozgłosu, pomocny będzie plan opisany we wpisie o pierwszej dobie kryzysu wizerunkowego.
Użytkownicy z Unii Europejskiej mają jeszcze jedną drogę w samym serwisie. Akt o usługach cyfrowych zobowiązuje platformy do przyjmowania zgłoszeń treści niezgodnych z prawem, a serwis X prowadzi w tym celu osobny formularz dla Unii Europejskiej. Takie zgłoszenie musi zawierać uzasadnienie, dlaczego treść jest nielegalna, dokładny adres treści, imię i nazwisko lub nazwę oraz adres e-mail zgłaszającego, a także oświadczenie, że zgłoszenie składa się w dobrej wierze. Tę drogę wybiera się wtedy, gdy profil narusza polskie prawo, a zwykłe zgłoszenie nie przyniosło skutku.
Po czym poznać, że zgłoszenie zadziałało?
Serwis X potwierdza przyjęcie zgłoszenia powiadomieniem na koncie lub wiadomością e-mail. Zgłoszenia z formularzy otrzymują numer sprawy, który należy zachować i podawać w dalszej korespondencji. Serwis nie gwarantuje terminu rozpatrzenia. Część spraw kończy się w ciągu kilku dni, inne trwają dłużej, zwłaszcza gdy potrzebne są dokumenty.
Wynik zgłoszenia może przybrać jedną z trzech postaci. Najdalej idącą jest zawieszenie konta: pod adresem profilu pojawia się wtedy informacja, że konto zostało zawieszone, a jego wpisy przestają być widoczne. Łagodniejszą jest nakaz zmiany profilu, po którym konto istnieje nadal, ale z inną nazwą, innym zdjęciem albo z dopiskiem o braku powiązań z firmą. Trzecią jest odmowa, czyli informacja, że naruszenia nie stwierdzono.
Do kontroli służy adres zapisany na początku. Jeżeli pod starym adresem pojawia się komunikat, że konto nie istnieje, nie oznacza to jeszcze sukcesu. Autor mógł jedynie zmienić nazwę użytkownika, a profil działa pod nowym adresem. Wtedy pomaga wyszukanie w serwisie nazwy firmy i przejrzenie zakładki z kontami.
Po zawieszeniu profilu pozostają ślady poza serwisem. Fałszywe konto może jeszcze przez pewien czas wyświetlać się w wyszukiwarce po wpisaniu nazwy firmy. Radzę przejrzeć te wyniki i ustawić stałe powiadomienia, zgodnie z opisem we wpisie o alertach Google dla firmy. Dzięki nim kolejne konto z nazwą firmy nie pozostanie niezauważone przez tygodnie.
Zawieszenie nie oznacza, że nazwa użytkownika przechodzi na firmę. Decyduje o tym serwis, najczęściej w sprawach opartych na znaku towarowym. Serwis X zakazuje handlu nazwami użytkowników, dlatego propozycję odkupienia nazwy od autora fałszywego profilu należy odrzucić i dołączyć do dowodów.
Co zrobić, gdy serwis X odmówił albo nie odpowiada?
Odmowa najczęściej nie oznacza, że profil jest w porządku. Zwykle wynika z jednej z czterech przyczyn: zgłoszenie trafiło do niewłaściwej kategorii, zgłaszający nie wykazał prawa do reprezentowania firmy, prośba o dokumenty pozostała bez odpowiedzi albo profil w chwili oceny miał dopisek o parodii. Każdą z nich da się sprawdzić i naprawić.
Najpierw należy ponownie przeczytać wiadomość od serwisu. Jeżeli serwis prosił o dokument, trzeba odpowiedzieć na tę samą wiadomość, z zachowaniem numeru sprawy, i przesłać czytelny plik. Jeżeli stwierdził brak naruszenia, warto obejrzeć profil ponownie: autor mógł po zgłoszeniu zmienić opis, a po kilku dniach wrócić do poprzedniej wersji. Taką zmianę dokumentuje się zrzutami i opisuje w kolejnym zgłoszeniu.
Drugim krokiem jest zmiana drogi. Po nieskutecznym zgłoszeniu z poziomu profilu składa się zgłoszenie przez formularz, z dokumentami. Po nieskutecznym zgłoszeniu podszywania się, gdy firma ma zarejestrowany znak, składa się zgłoszenie znaku towarowego. Wysyłanie tego samego zgłoszenia wiele razy nie przyspiesza sprawy i może zostać potraktowane jako nadużycie mechanizmu zgłoszeń.
Trzeci krok wynika z aktu o usługach cyfrowych. Jak informuje Komisja Europejska, prawo do zakwestionowania decyzji platformy obejmuje także odrzucone zgłoszenia nielegalnych treści. Użytkownik może złożyć skargę w wewnętrznym systemie platformy, a rozporządzenie daje mu na to co najmniej sześć miesięcy od otrzymania decyzji. Może też zwrócić się do certyfikowanego organu pozasądowego rozstrzygania sporów. Rozstrzygnięcie takiego organu nie jest dla platformy wiążące, ale obie strony mają obowiązek współpracować z nim w dobrej wierze.
Wykaz certyfikowanych organów publikuje Komisja Europejska, a zasady opłat każdy organ podaje na własnej stronie. Skargę na sposób działania platformy można również skierować do krajowego koordynatora do spraw usług cyfrowych.
Niezależnie od tych dróg otwarta pozostaje droga sądowa. Używanie cudzej nazwy i logo w sposób wprowadzający klientów w błąd może naruszać przepisy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, prawo do firmy oraz prawa do znaku towarowego. Wybór roszczeń, ocena szans i ustalenie, kogo pozwać, to zadanie dla prawnika. Żadna z tych dróg nie daje pewności wyniku, natomiast dobrze zebrane dowody wyraźnie ułatwiają każdą z nich.
Jakich błędów unikać i jak chronić nazwę firmy na przyszłość?
Zgłoszenia kończą się odmową częściej z powodu pośpiechu niż z powodu braku racji. Poniższe błędy powtarzają się najczęściej:
- zgłoszenie pojedynczego wpisu zamiast całego profilu, przez co serwis ocenia jedną wypowiedź, a nie tożsamość konta,
- brak reakcji na wiadomość z prośbą o dokumenty albo odpowiedź z innego adresu niż ten ze zgłoszenia,
- organizowanie masowych zgłoszeń przez pracowników i znajomych z jednakowym tekstem,
- publiczna kłótnia z fałszywym profilem, która zwiększa jego zasięg i ostrzega autora,
- próba przejęcia fałszywego konta przez odgadnięcie hasła lub jego odzyskanie na cudzy adres, co jest niezgodne z prawem,
- korzystanie z ofert osób, które za opłatą obiecują „zdjęcie” konta nieujawnionymi metodami.
Włamanie na cudze konto pozostaje przestępstwem nawet wtedy, gdy konto służy do podszywania się, a pośrednicy od „usuwania kont” posługują się zwykle fałszywymi zgłoszeniami, za które odpowiedzialność może obciążyć firmę. Bezpieczna droga prowadzi wyłącznie przez oficjalne formularze, instytucje państwowe i sąd.
Jak utrudnić podszywanie się w przyszłości?
Najlepszą ochroną jest własne, aktywne konto z nazwą firmy, logo i odnośnikiem do strony. Firma bez profilu zostawia wolną nazwę każdemu chętnemu, a przy zgłoszeniu nie ma czego wskazać jako oryginału. Odnośnik do oficjalnego profilu powinien znaleźć się także na stronie firmy, w stopce lub na stronie kontaktowej, bo jest to dowód, który serwis może sam sprawdzić.
Konto należy zabezpieczyć silnym hasłem i uwierzytelnianiem dwuskładnikowym, a przy większej skali działalności rozważyć rejestrację znaku towarowego. Podobne zasady obowiązują w innych serwisach, co opisałem we wpisie o tym, jak zgłosić fałszywe konto na Facebooku lub Instagramie.
Najczęstsze pytania
Czy do zgłoszenia fałszywego profilu potrzebne jest konto w serwisie X?
Zgłoszenie z poziomu profilu wymaga zalogowania, więc konto jest niezbędne. Nie musi to być konto firmowe, wystarczy prywatne konto właściciela lub osoby upoważnionej. Przy formularzach Centrum Pomocy najważniejszy jest adres e-mail do korespondencji oraz dokumenty potwierdzające prawo do występowania w imieniu firmy.
Czy autor fałszywego profilu dowie się, kto go zgłosił?
Przy zwykłym zgłoszeniu serwis informuje właściciela konta o podjętych działaniach, ale nie podaje, kto je zgłosił. W praktyce autor łatwo się domyśla, że zrobiła to firma, pod którą się podszywa. Inaczej bywa przy zgłoszeniach dotyczących własności intelektualnej, w tym znaków towarowych: tu dane zgłaszającego mogą zostać przekazane drugiej stronie, o czym serwis uprzedza w formularzu.
Ile trwa rozpatrzenie zgłoszenia podszywania się?
Serwis X nie podaje wiążącego terminu. Proste sprawy, w których profil jest wierną kopią oficjalnego konta, bywają zamykane w ciągu kilku dni. Sprawy wymagające dokumentów trwają dłużej, a czas liczy się w nich od chwili dostarczenia kompletu. Jeżeli przez dłuższy czas nie ma odpowiedzi, należy napisać w tej samej korespondencji, podając numer sprawy, zamiast zakładać nową.
Co zrobić, gdy po zawieszeniu pojawia się kolejny fałszywy profil?
Każde nowe konto zgłasza się osobno, tą samą drogą, z własnym zestawem dowodów. W opisie należy wspomnieć o poprzedniej sprawie i podać jej numer, ponieważ zakładanie kolejnych kont po zawieszeniu jest odrębnym naruszeniem zasad serwisu. Przy powtarzających się atakach radzę nie poprzestawać na zgłoszeniach i złożyć zawiadomienie na policji, bo tylko organy ścigania mogą ustalić, kto stoi za kontami.
Czy profil z dopiskiem o parodii da się usunąć?
Jeżeli konto jest wyraźnie oznaczone w nazwie i opisie, a jego wpisy mają charakter żartu lub komentarza, serwis zwykle je pozostawia. Zgłoszenie ma podstawy wtedy, gdy dopisek jest ukryty, nieczytelny albo profil mimo niego zachowuje się jak oficjalny, na przykład odpowiada klientom w sprawach zamówień. Osobno ocenia się poszczególne wpisy: parodia nie chroni gróźb, nękania ani pomówień.
Czy firma może odzyskać nazwę użytkownika zajętą przez fałszywy profil?
Nie ma takiej gwarancji. Serwis może przekazać nazwę właścicielowi zarejestrowanego znaku towarowego, ale decyduje o tym sam, po rozpatrzeniu sprawy. Kupowanie nazwy od osoby, która ją zajęła, jest sprzeczne z zasadami serwisu i grozi utratą zarówno pieniędzy, jak i nazwy. Bezpieczniej jest poprosić o przekazanie nazwy w ramach zgłoszenia i równolegle prowadzić konto pod zbliżoną, własną nazwą.
Brak czasu albo ochoty, żeby zająć się tym samodzielnie?
Fałszywy profil to sprawa, przy której liczą się godziny, a właściciel firmy musi w tym czasie zajmować się przede wszystkim klientami. Chętnie przejmę ją w całości. Sprawdzę, kto i w jaki sposób podszywa się pod firmę, zabezpieczę dowody, dobiorę drogę zgłoszenia, przygotuję zgłoszenia wraz z dokumentami, dopilnuję korespondencji z serwisem X i pomogę ułożyć komunikat dla klientów. Jeżeli sprawa będzie wymagała prawnika albo zawiadomienia na policji, powiem to wprost i przygotuję materiał, na którym można dalej pracować.
Wystarczy zadzwonić pod numer 533 525 168 albo napisać na adres info@lukaszwudyka.pl i w kilku zdaniach opisać, co się dzieje. Odpowiem, co da się zrobić od razu i czego będę potrzebował, żeby zacząć.
