Pracownik odezwał się do klienta niegrzecznie, pomylił zamówienie, wysłał wiadomość nie do tej osoby albo zlekceważył reklamację, a kilka godzin później zrzut ekranu lub nagranie krąży po mediach społecznościowych. Pod postami firmy pojawiają się komentarze, w wizytówce Google przybywa ocen z jedną gwiazdką, a telefon dzwoni częściej niż zwykle. W takiej chwili właściciel firmy ma do rozwiązania dwa zadania naraz: uspokoić sytuację na zewnątrz i uczciwie wyjaśnić ją wewnątrz. Oba trzeba wykonać jeszcze tego samego dnia, bo milczenie odbiorcy odczytują zwykle jako lekceważenie.
Ta instrukcja jest przeznaczona dla właścicieli małych i średnich firm, kierowników oraz osób prowadzących profile firmowe. Po lekturze będzie wiadomo, co ustalić w pierwszej godzinie, jak odróżnić rzeczywisty błąd od nieporozumienia lub fałszywego zarzutu, jak napisać stanowisko i gdzie je opublikować, jak odpowiedzieć na opinię w Profilu Firmy w Google i co zrobić z komentarzami na Facebooku. Osobna część dotyczy postępowania wobec pracownika, ponieważ pochopne ukaranie go lub ujawnienie jego nazwiska potrafi zaszkodzić firmie bardziej niż pierwotny błąd.
Najważniejsze w skrócie
- Przed pierwszą publiczną wypowiedzią trzeba zabezpieczyć zrzuty ekranu, wysłuchać pracownika i ustalić przebieg zdarzenia, bo stanowisko oparte na domysłach zwykle wymaga później prostowania.
- Stanowisko firmy powinno ukazać się tego samego dnia i zawierać cztery elementy: co się stało, przeprosiny, sposób naprawienia sprawy oraz to, co firma zmienia.
- Na opinię w Google odpowiada się w Profilu Firmy po kliknięciu „Przeczytaj opinie”, a Google sprawdza odpowiedź zwykle do 10 minut, choć może to potrwać nawet 30 dni.
- Nazwiska pracownika ani informacji o jego ukaraniu nie należy podawać publicznie, ponieważ pracodawca ma obowiązek szanować godność i dobra osobiste pracownika.
- Kara porządkowa wymaga wcześniejszego wysłuchania pracownika i nie może zostać zastosowana po upływie 2 tygodni od dowiedzenia się o naruszeniu.
- Zgłaszać do usunięcia należy tylko te opinie i komentarze, które naruszają zasady serwisu, a na pozostałe trzeba spokojnie odpowiedzieć.
Po czym rozpoznać, że błąd pracownika stał się sprawą publiczną?
Nie każda skarga klienta jest kryzysem. Pojedyncza negatywna opinia albo krytyczny komentarz pod postem to zwykła codzienność firmy i wystarczy na nie rzeczowo odpowiedzieć. Sprawa nabiera innego charakteru, gdy opis zdarzenia zaczyna żyć poza miejscem, w którym się pojawił. Pierwszym sygnałem jest udostępnianie: wpis klienta trafia na lokalne grupy, jest przekazywany dalej przez osoby, które nigdy nie miały z firmą kontaktu, a w komentarzach pojawiają się oznaczenia znajomych. Drugim sygnałem są oceny w wizytówce Google wystawiane w krótkim czasie przez osoby, których nie ma w bazie klientów.
Do oceny skali wystarczą trzy proste pytania. Czy materiał (zrzut ekranu, nagranie, opis) jest udostępniany przez osoby spoza grona klientów? Czy w ciągu kilku godzin pojawiło się wyraźnie więcej opinii lub komentarzy niż zazwyczaj? Czy ktoś z zewnątrz, na przykład redakcja albo partner handlowy, zapytał o sprawę? Jedna odpowiedź twierdząca oznacza, że trzeba działać według planu opisanego niżej, a nie odpowiadać odruchowo. Szerszy opis działań na kolejne godziny zawiera osobny tekst o tym, co zrobić w pierwszej dobie kryzysu wizerunkowego, natomiast tutaj skupiam się na sytuacji, w której źródłem kłopotu jest konkretna osoba z zespołu.
Co ustalić w pierwszej godzinie, zanim firma cokolwiek napisze?
Największą pokusą jest natychmiastowa odpowiedź: zaprzeczenie, tłumaczenie się albo ostra uwaga pod adresem klienta. Każda z tych reakcji bywa potem kopiowana i rozsyłana razem z pierwotnym materiałem. Pierwsza godzina powinna więc służyć ustaleniu faktów, a nie pisaniu. Nie oznacza to milczenia przez cały dzień. Chodzi o to, żeby pierwsza publiczna wypowiedź opierała się na tym, co firma rzeczywiście wie, i żeby nie trzeba było jej po południu odwoływać. Kolejność czynności ma znaczenie, bo dowody znikają najszybciej: autor może usunąć wpis, a wtedy firma zostaje bez materiału, do którego dałoby się odnieść.
- Zabezpieczenie materiału Należy wykonać zrzuty ekranu wpisu, komentarzy i opinii wraz z widoczną nazwą autora i adresem strony oraz skopiować odnośniki do nich. Pliki trzeba odłożyć w jednym folderze, opisanym datą i godziną wykonania.
- Wstrzymanie zaplanowanych publikacji Reklamy, wesołe posty i wysyłki zaplanowane na ten dzień należy wstrzymać. Promocyjny wpis opublikowany w środku sporu wygląda jak ignorowanie sprawy i przyciąga kolejne komentarze.
- Rozmowa z pracownikiem Przełożony rozmawia z pracownikiem spokojnie i bez świadków z zewnątrz, prosząc o opis zdarzenia własnymi słowami. Z rozmowy sporządza się krótką notatkę: co się stało, kiedy, kto był obecny, co pracownik powiedział lub napisał.
- Sprawdzenie zapisów Relację pracownika porównuje się z tym, czym firma dysponuje: korespondencją, historią zamówienia, zapisem rozmowy na czacie, notatką z reklamacji. Rozbieżności trzeba wyjaśnić od razu, a nie zakładać, że któraś strona mówi nieprawdę.
- Kontakt z klientem Do osoby, której sprawa dotyczy, należy zadzwonić lub napisać prywatnie jeszcze przed publikacją stanowiska. Celem jest wysłuchanie i zaproponowanie naprawienia sprawy, a nie prośba o usunięcie wpisu.
- Wyznaczenie jednej osoby do wypowiedzi Zespół otrzymuje jasną informację, że w imieniu firmy wypowiada się tylko wskazana osoba, a pozostali nie komentują sprawy ani z kont firmowych, ani z prywatnych.

Szczególnej uwagi wymaga punkt ostatni. W wielu sprawach, które obserwowałem, sytuację pogarszali nie klienci, lecz koledzy pracownika, którzy w dobrej wierze bronili go w komentarzach z prywatnych profili. Odbiorcy szybko ustalają, kto gdzie pracuje, i taka obrona jest odbierana jako zorganizowana akcja firmy. Tak samo działa zachęcanie znajomych do wystawiania pozytywnych ocen w wizytówce Google. Zasady Google zabraniają fałszywych i wprowadzających w błąd opinii, więc taki ruch grozi usunięciem ocen i dodatkowymi zarzutami o nieuczciwość.
Jakie są możliwe przyczyny i jak sprawdzić, która z nich zachodzi?
Pod hasłem „błąd pracownika” kryją się bardzo różne sytuacje, a każda wymaga innej reakcji. Przeprosiny za coś, co się nie wydarzyło, są równie szkodliwe jak zaprzeczanie czemuś, co widać na nagraniu. Dlatego po zebraniu materiału trzeba uczciwie odpowiedzieć na pytanie, co właściwie zaszło. W praktyce spotyka się pięć odmian: rzeczywisty jednorazowy błąd konkretnej osoby, błąd wynikający z organizacji pracy w firmie, nieporozumienie pokazane bez kontekstu, zarzut nieprawdziwy oraz zachowanie pracownika poza pracą, które zostało powiązane z pracodawcą. Zestawienie poniżej pokazuje, jak je rozróżnić.
| Sytuacja | Jak ją rozpoznać | Właściwa reakcja |
|---|---|---|
| Jednorazowy błąd osoby | Zapisy potwierdzają relację klienta, a pracownik przyznaje, że postąpił niewłaściwie. | Przeprosiny, naprawienie sprawy klientowi, rozmowa z pracownikiem i przypomnienie zasad obsługi. |
| Błąd organizacji pracy | Pracownik działał zgodnie z poleceniem lub procedurą, która okazała się wadliwa. | Firma bierze odpowiedzialność na siebie i ogłasza zmianę procedury, bez obciążania pracownika. |
| Nieporozumienie bez kontekstu | Materiał jest prawdziwy, ale pokazuje tylko fragment rozmowy lub zdarzenia. | Spokojne przedstawienie pełnego przebiegu, wyrażenie ubolewania z powodu odczuć klienta. |
| Zarzut nieprawdziwy | Brak śladu zdarzenia w zapisach, autor nie figuruje wśród klientów, opis nie zgadza się z faktami. | Rzeczowe sprostowanie, prośba o kontakt i zgłoszenie treści naruszających zasady serwisu. |
| Zachowanie poza pracą | Sprawa dotyczy prywatnej aktywności pracownika, a firmę wskazano jako miejsce zatrudnienia. | Krótkie oświadczenie o wartościach firmy, bez oceniania życia prywatnego i bez pochopnych decyzji. |
Najczęstszą pomyłką jest uznanie błędu organizacji pracy za winę jednej osoby. Jeżeli sprzedawca odmówił przyjęcia reklamacji, bo tak brzmiało polecenie kierownika, albo konsultant odpowiedział szablonem, który firma sama przygotowała, to przerzucenie odpowiedzialności na niego jest niesprawiedliwe i łatwe do podważenia. Wystarczy, że pracownik lub jego znajomy opisze w komentarzu, jak naprawdę wyglądały wytyczne. Sprawdzianem jest proste pytanie zadane kilku osobom z zespołu: jak postąpiłyby w tej samej sytuacji? Jeśli większość odpowiada tak samo jak osoba, o której mowa, problem leży w procedurze.
Kto woli nie zajmować się tym samodzielnie, może zadzwonić pod numer 533 525 168 albo napisać na adres info@lukaszwudyka.pl, a przejmę sprawę. Ocenię skalę nagłośnienia, przygotuję treść stanowiska i odpowiedzi na opinie oraz wskażę, które wpisy nadają się do zgłoszenia, a na które trzeba odpowiedzieć.
Jak napisać stanowisko firmy i gdzie je opublikować tego samego dnia?
Stanowisko powinno ukazać się w ciągu kilku godzin od chwili, w której sprawa stała się publiczna, najlepiej przed końcem dnia roboczego. Publikuje się je tam, gdzie toczy się rozmowa: jeśli wszystko zaczęło się od opinii w Google, pierwszym miejscem jest odpowiedź na tę opinię, a jeśli od wpisu na Facebooku, to komentarz pod nim oraz osobny post na stronie firmy. Na stronie internetowej stanowisko zamieszcza się tylko przy dużej skali sprawy, ponieważ taki wpis zostaje w wynikach wyszukiwania na długo. Gdy fakty nie są jeszcze znane, lepiej wydać krótką informację, że firma wyjaśnia zdarzenie i wróci z odpowiedzią o określonej porze. Sposób przygotowania takiego komunikatu opisuje tekst o tym, co opublikować, gdy firma nie zna jeszcze wszystkich faktów.
Co powinno znaleźć się w treści stanowiska?
Dobre stanowisko ma cztery części i mieści się w kilku zdaniach. Pierwsza nazywa zdarzenie wprost, bez eufemizmów w rodzaju „zaistniała sytuacja”. Druga zawiera przeprosiny skierowane do konkretnej osoby, a nie do „wszystkich, którzy poczuli się urażeni”. Trzecia mówi, co firma zrobiła lub zrobi dla klienta: zwrot, wymiana, ponowne wykonanie usługi, osobista rozmowa. Czwarta informuje o zmianie, która ma zapobiec powtórce, na przykład o szkoleniu zespołu albo poprawieniu procedury reklamacyjnej. Firma mówi w nim o sobie w liczbie mnogiej i bierze odpowiedzialność jako pracodawca, bez wskazywania pracownika z imienia i nazwiska.
Przykładowa treść, którą wystarczy dopasować do własnej sprawy, może brzmieć tak: Wczoraj nasz pracownik odpowiedział klientce w sposób, który nie powinien się zdarzyć. Przepraszamy Panią Annę za tę rozmowę. Skontaktowaliśmy się z nią osobiście, zwróciliśmy koszt zamówienia i ustaliliśmy dalsze kroki. Za obsługę klientów odpowiada firma, dlatego jeszcze w tym tygodniu przeszkolimy cały zespół z zasad rozpatrywania reklamacji. Osoby, które mają podobne doświadczenia, prosimy o wiadomość na adres biura, odpowiemy na każdą. Imię klienta podaje się wyłącznie wtedy, gdy sam występuje publicznie pod tym imieniem, a w razie wątpliwości lepiej napisać „naszą klientkę”.
W stanowisku nie powinno być trzech rzeczy. Pierwszą jest tłumaczenie okolicznościami („mieliśmy trudny dzień”, „klientka była niemiła”), bo odbiorcy odczytują je jako cofnięcie przeprosin. Drugą są zapowiedzi konsekwencji wobec pracownika, o czym szerzej w dalszej części. Trzecią są obietnice bez pokrycia, takie jak zapewnienie, że nic podobnego już nigdy się nie zdarzy. Więcej o budowie takiego komunikatu zawiera tekst o tym, z jakich elementów składają się przeprosiny firmy.
Jak odpowiedzieć na opinię w Profilu Firmy w Google?
Odpowiedź na opinię jest widoczna dla każdego, kto otworzy wizytówkę, dlatego pisze się ją z myślą o przyszłych klientach, a nie tylko o autorze. Według pomocy Profilu Firmy w Google warunkiem odpowiadania jest wcześniejsza weryfikacja firmy. Odpowiedź publikowana jest jako wypowiedź firmy, bez nazwiska osoby, która ją napisała. Google sprawdza jej zgodność z polityką treści, co zwykle trwa do 10 minut, ale może zająć nawet 30 dni. Jeśli odpowiedź nie zostanie zatwierdzona, właściciel otrzyma prośbę o jej edycję. Autor opinii dostaje powiadomienie o odpowiedzi i może swoją opinię zmienić, co po rzetelnym wyjaśnieniu sprawy zdarza się częściej, niż się wydaje.
- Otwarcie profilu firmy Należy zalogować się na konto Google, które zarządza wizytówką, i otworzyć profil firmy.
- Przejście do opinii Należy kliknąć „Przeczytaj opinie”, a następnie odszukać opinię dotyczącą zdarzenia.
- Otwarcie okna odpowiedzi Obok wybranej opinii należy kliknąć „Odpowiedz”.
- Wpisanie treści W oknie wpisuje się krótką odpowiedź: nazwanie sprawy, przeprosiny, informację o kontakcie z klientem i o wprowadzonej zmianie.
- Publikacja Należy wybrać „Odpowiedz” i po kilkunastu minutach upewnić się, że odpowiedź jest widoczna pod opinią.

Opublikowaną odpowiedź można poprawić. W tym celu ponownie otwiera się profil firmy, klika „Przeczytaj opinie”, a pod własną odpowiedzią wybiera „Edytuj”, po czym zatwierdza zmianę przyciskiem „Aktualizuj”. W tym samym miejscu odpowiedź da się usunąć. Odpowiedź nie może zawierać danych osobowych klienta ani szczegółów jego zamówienia, stanu zdrowia czy sytuacji finansowej, nawet jeśli klient sam częściowo je ujawnił. Gdy ocen z jedną gwiazdką jest wiele, nie trzeba pod każdą wklejać pełnego stanowiska. Wystarczy pełna odpowiedź pod opinią osoby, której sprawa dotyczy, oraz dwa-trzy zdania pod pozostałymi. Szczegółowe wzory zawiera tekst o tym, jak odpowiadać na negatywne opinie w Google.
Co zrobić z komentarzami na stronie firmy na Facebooku?
Pod postami firmy pojawią się komentarze krytyczne, pytania i zwykle także wpisy obraźliwe. Krytyki nie należy ani usuwać, ani ukrywać, bo znikające komentarze są dokumentowane zrzutami ekranu i stają się osobnym zarzutem. Na rzeczowe głosy odpowiada się jednym zdaniem z odesłaniem do stanowiska. Inaczej traktuje się wulgaryzmy, groźby oraz ujawnianie danych pracownika, na przykład jego nazwiska, zdjęcia czy adresu. Takie wpisy można ukryć. Według Centrum pomocy Facebooka ukryty komentarz pozostaje widoczny dla osoby, która go napisała, i dla jej znajomych, a dla wszystkich pozostałych znika. Ukryte zostają również odpowiedzi na ten komentarz.
Aby ukryć komentarz, należy na stronie firmy przejść do posta, ustawić kursor nad opcjami obok komentarza i kliknąć „Ukryj komentarz”. Ukrycie da się cofnąć: w górnej części sekcji komentarzy klika się „Najtrafniejsze”, wybiera „Ukryte przez tę stronę”, a pod właściwym komentarzem „Pokaż ponownie”. Pomoc Facebooka zaznacza, że opcja „Ukryte przez tę stronę” jest dostępna na komputerze i w aplikacji na Androida oraz że ukrywać komentarze może osoba mająca dostęp do Facebooka na stronie, a nie tylko dostęp do zadań. Usunięcie komentarza jest ruchem ostatecznym, dlatego przed usunięciem groźby lub wpisu z danymi osobowymi trzeba wykonać zrzut ekranu, który może być potrzebny przy zgłoszeniu sprawy.
Jak postąpić wobec pracownika, żeby nie popełnić drugiego błędu?
Pod naciskiem komentujących łatwo o deklarację w rodzaju „ta osoba już u nas nie pracuje”. Takie zdanie uspokaja część odbiorców na kilka godzin, ale tworzy nowe ryzyka. Zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca jest obowiązany szanować godność i inne dobra osobiste pracownika. Publiczne wskazanie go z imienia i nazwiska, potwierdzanie jego tożsamości w komentarzach albo ogłaszanie kary trudno z tym obowiązkiem pogodzić, a w dodatku kieruje na konkretnego człowieka falę wrogich wiadomości. Bezpieczna formuła brzmi: Wyjaśniliśmy sprawę z pracownikiem i podjęliśmy decyzje wewnętrzne, których nie komentujemy publicznie.
Kodeks pracy przewiduje też jasną zasadę odpowiedzialności wobec klienta. Jeżeli pracownik przy wykonywaniu obowiązków wyrządził szkodę osobie trzeciej, zobowiązany do jej naprawienia jest wyłącznie pracodawca. Dopiero pracodawca, który szkodę naprawił, może dochodzić odpowiedzialności od pracownika na zasadach określonych w kodeksie. Wynika z tego praktyczny wniosek: klienta nie odsyła się do pracownika i nie proponuje się mu, żeby rozliczał się z nim bezpośrednio. Zwrot pieniędzy, wymianę towaru lub ponowne wykonanie usługi organizuje firma. Opisane reguły dotyczą osób zatrudnionych na umowę o pracę, a przy umowach zlecenia i współpracy z przedsiębiorcami obowiązują postanowienia umowy i przepisy prawa cywilnego.
Jeśli pracodawca rozważa karę porządkową, powinien najpierw ocenić, czy zdarzenie w ogóle się do niej kwalifikuje. Kodeks pracy pozwala stosować karę upomnienia lub nagany za nieprzestrzeganie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych oraz przyjętego sposobu potwierdzania obecności i usprawiedliwiania nieobecności. Zwykła pomyłka, popełniona mimo staranności, nie musi mieścić się w tym katalogu. Przy ocenie bierze się pod uwagę rodzaj naruszenia, stopień winy i dotychczasowy stosunek pracownika do pracy. W razie wątpliwości radzę skonsultować decyzję z prawnikiem zajmującym się prawem pracy, zamiast podejmować ją pod wpływem emocji.
Sama procedura ma sztywne ramy, a ich pominięcie pozwala pracownikowi skutecznie zakwestionować karę. Poniższe czynności wykonuje się w podanej kolejności.
- Wysłuchanie pracownika Kara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika, dlatego rozmowę wyjaśniającą warto potwierdzić notatką z datą.
- Zachowanie terminów Kary nie można zastosować po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu ani po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się naruszenia.
- Zawiadomienie na piśmie W piśmie wskazuje się rodzaj naruszenia i datę jego popełnienia oraz informuje o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia, a odpis składa się do akt osobowych.
- Rozpatrzenie sprzeciwu Pracownik może wnieść sprzeciw w ciągu 7 dni od zawiadomienia, a nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni od jego wniesienia oznacza jego uwzględnienie.
Po roku nienagannej pracy karę uważa się za niebyłą, a odpis zawiadomienia usuwa się z akt osobowych. To kolejny powód, dla którego informacja o ukaraniu nie powinna trafiać do internetu: kodeks zakłada, że kara z czasem przestaje istnieć, a wpis w sieci zostaje. Niezależnie od decyzji formalnych pracownik powinien usłyszeć, co firma zamierza opublikować, i dostać jasną wskazówkę, żeby nie odpowiadał na zaczepki w mediach społecznościowych. Warto też zaproponować mu czasowe odsunięcie od bezpośredniej obsługi klientów, przedstawione jako ochrona, a nie kara.
Kiedy zgłaszać opinie i komentarze, a kiedy tylko na nie odpowiadać?
Nagłośniona sprawa przyciąga dwa rodzaje wpisów: relacje osób, które rzeczywiście miały kontakt z firmą, oraz wyrazy oburzenia osób postronnych. Pomoc Profilu Firmy w Google stawia sprawę jasno: zgłosić można każdą opinię, ale do usunięcia kwalifikują się tylko te, które naruszają zasady, i nie należy zgłaszać opinii wyłącznie dlatego, że firma się z nimi nie zgadza. Prawdziwa relacja klienta, nawet bardzo surowa, zostanie. Zasady Map Google dotyczące treści zabraniają natomiast między innymi nękania, publikowania danych osobowych bez zgody osoby, której dotyczą, treści obraźliwych i wulgarnych, treści fałszywych i wprowadzających w błąd oraz treści nie na temat, czyli ogólnych komentarzy niezwiązanych z własnym doświadczeniem w danym miejscu.
W praktyce oznacza to, że ocena wystawiona przez osobę, która nigdy nie była klientem, a jedynie przeczytała o sprawie, może zostać zgłoszona jako niezwiązana z własnym doświadczeniem. Zgłosić należy także opinię, w której podano nazwisko pracownika razem z obelgami lub jego prywatnymi danymi. Zgłoszenie składa się w profilu firmy: po kliknięciu „Przeczytaj opinie” wybiera się przy opinii opcję zgłoszenia i wskazuje powód najbliższy rzeczywistemu naruszeniu. Ocena zgłoszenia trwa zwykle kilka dni, a jego stan można śledzić w narzędziu do zarządzania opiniami.

Jeżeli Google uzna, że opinia nie narusza zasad, przysługuje jednorazowe odwołanie składane w tym samym narzędziu. W jednym odwołaniu można wskazać maksymalnie 10 opinii, a decyzja przychodzi pocztą elektroniczną. Ponieważ odwołanie jest jedno, trzeba przygotować je starannie: wskazać konkretną zasadę, którą opinia narusza, i opisać fakty, bez emocji i bez ogólnych stwierdzeń o nieuczciwości autora. Do czasu rozstrzygnięcia pod opinią powinna widnieć spokojna odpowiedź firmy.
Po czym poznać, że reakcja zadziałała, i co zrobić, gdy sprawa nie cichnie?
Skuteczną reakcję rozpoznaje się po kilku objawach widocznych zwykle w ciągu jednego-dwóch dni. Liczba nowych komentarzy i ocen wyraźnie spada. W dyskusji pojawiają się głosy doceniające sposób załatwienia sprawy, a część osób sama odsyła innych do stanowiska firmy. Klient, którego sprawa dotyczyła, potwierdza publicznie, że firma się z nim skontaktowała, albo zmienia swoją opinię. Udostępnienia pierwotnego wpisu ustają, a pytania od osób z zewnątrz przestają napływać.
Jeżeli po dobie sprawa nadal narasta, trzeba wrócić do ustaleń i poszukać przyczyny. Najczęściej zachodzi jedna z czterech. Stanowisko było wymijające i nie zawierało przeprosin wprost. Klient nie został faktycznie przeproszony ani nie otrzymał zadośćuczynienia, więc sam podtrzymuje temat. Na jaw wychodzą podobne zdarzenia z przeszłości, co oznacza, że problem dotyczy sposobu pracy firmy, a nie jednej osoby. Albo ktoś z zespołu wciąż wdaje się w spory w komentarzach. Każdą z tych przyczyn usuwa się inaczej: uzupełnieniem stanowiska, ponownym kontaktem z klientem, uczciwym przyznaniem, że zmiany wymaga cała procedura, lub zdyscyplinowaniem komunikacji wewnątrz firmy.
Gdy w sprawie pojawiają się groźby wobec pracownika lub jego rodziny, ujawnianie adresu albo nawoływanie do przemocy, należy zabezpieczyć zrzuty ekranu, zgłosić wpisy administratorom serwisu i rozważyć zawiadomienie policji. Decyzję o krokach prawnych wobec autorów nieprawdziwych zarzutów najlepiej podjąć po rozmowie z prawnikiem i po opadnięciu emocji, nigdy w pierwszym dniu.
Na liście błędów, których trzeba unikać, pierwsze miejsce zajmuje kasowanie krytycznych wpisów i wyłączanie komentarzy. Drugim jest spór z klientem prowadzony publicznie, zwłaszcza z ujawnianiem szczegółów jego zamówienia. Trzecim jest zrzucenie całej winy na pracownika przy przemilczeniu własnych zaniedbań. Czwartym są zamawiane lub wymuszane pozytywne opinie, które mają przykryć negatywne. Piątym jest cisza po opublikowaniu stanowiska: obiecane szkolenie lub zmiana procedury muszą rzeczywiście nastąpić, a krótka informacja o ich wykonaniu zamyka sprawę lepiej niż jakiekolwiek zapewnienia. Na przyszłość warto spisać na jednej stronie, kto w razie podobnego zdarzenia zbiera fakty, kto pisze stanowisko i kto je zatwierdza.
Najczęstsze pytania
Czy firma powinna podać publicznie nazwisko pracownika, który popełnił błąd?
Nie powinna. Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do szanowania godności i innych dóbr osobistych pracownika, a publiczne wskazanie konkretnej osoby naraża ją na falę wrogich wiadomości i może prowadzić do roszczeń wobec firmy. Odbiorcy oczekują informacji, że sprawa została wyjaśniona i naprawiona, a nie personaliów. Jeżeli nazwisko podają komentujący, firma go nie potwierdza, a wpisy zawierające dane osobowe lub obelgi ukrywa albo zgłasza administratorom serwisu.
Czy warto napisać, że pracownik został zwolniony albo ukarany?
Odradzam takie deklaracje. Decyzje kadrowe są sprawą wewnętrzną, a ich ogłaszanie pod naciskiem komentujących bywa odbierane jako poświęcenie człowieka dla wizerunku. Kara porządkowa wymaga ponadto wysłuchania pracownika i zachowania terminów, a pracownik może wnieść sprzeciw, więc ogłoszona publicznie decyzja może później zostać uchylona. Wystarczy zdanie, że sprawa została wyjaśniona z pracownikiem, a firma podjęła decyzje wewnętrzne, których nie komentuje.
Ile czasu firma ma na pierwszą publiczną reakcję?
Nie istnieje urzędowy termin, ale z praktyki wynika, że pierwsza wypowiedź powinna pojawić się w ciągu kilku godzin, a pełne stanowisko przed końcem dnia. Jeżeli ustalenia trwają dłużej, publikuje się krótką informację, że firma wie o sprawie, wyjaśnia ją i wróci z odpowiedzią o podanej porze. Zapowiedzianego terminu trzeba dotrzymać, nawet gdyby kolejna wiadomość miała zawierać tylko to, co udało się potwierdzić do tej chwili.
Czy można usunąć negatywne opinie wystawione przez osoby, które nie były klientami?
Firma nie usuwa opinii samodzielnie, może je jedynie zgłosić. Zasady Map Google wymagają, żeby opinia opierała się na własnym doświadczeniu w danym miejscu, więc ocena wystawiona wyłącznie pod wpływem cudzego wpisu może zostać uznana za treść nie na temat. Zgłoszenie składa się w profilu firmy, a jego ocena trwa zwykle kilka dni. W razie odmowy przysługuje jednorazowe odwołanie obejmujące maksymalnie 10 opinii. Do czasu decyzji pod opinią powinna widnieć rzeczowa odpowiedź.
Czy wyłączenie komentarzy pod postami pomoże wyciszyć sprawę?
Zwykle działa odwrotnie. Rozmowa przenosi się wtedy na grupy lokalne i prywatne profile, gdzie firma nie ma żadnego głosu, a samo wyłączenie komentarzy staje się kolejnym zarzutem. Lepszym rozwiązaniem jest pozostawienie komentarzy, odpowiadanie na rzeczowe pytania jednym zdaniem z odesłaniem do stanowiska i ukrywanie wyłącznie wpisów wulgarnych, zawierających groźby lub dane osobowe. Ukryty komentarz pozostaje widoczny dla jego autora i jego znajomych.
Kto odpowiada wobec klienta za szkodę wyrządzoną przez pracownika?
Jeżeli szkodę wyrządziła osoba zatrudniona na umowę o pracę przy wykonywaniu swoich obowiązków, to zgodnie z Kodeksem pracy zobowiązany do jej naprawienia wobec osoby trzeciej jest wyłącznie pracodawca. Dopiero po naprawieniu szkody pracodawca może dochodzić odpowiedzialności od pracownika na zasadach kodeksowych. Dlatego rozliczenie z klientem zawsze prowadzi firma. Przy innych formach współpracy zasady wynikają z umowy i przepisów prawa cywilnego, co warto omówić z prawnikiem.
Źródła
- Zarządzanie opiniami klientów, Pomoc Profilu Firmy w Google
- Zgłaszanie nieodpowiednich opinii w Profilu Firmy, Pomoc Profilu Firmy w Google
- Treści zabronione i podlegające ograniczeniom, Polityka treści publikowanych przez użytkowników Map Google
- Ukrywanie komentarza do posta na swojej stronie na Facebooku, Centrum pomocy Facebooka
- Ustawa – Kodeks pracy, tekst ujednolicony, Kancelaria Sejmu
Brak czasu albo ochoty, żeby zająć się tym samodzielnie?
Dzień, w którym o błędzie pracownika mówi pół miasta, jest jednym z najtrudniejszych w życiu firmy, i trudno wtedy o spokojną głowę. Mogę przejąć tę sprawę od początku do końca. Zbiorę i uporządkuję materiał, pomogę ustalić, co rzeczywiście zaszło, przygotuję stanowisko oraz odpowiedzi na opinie i komentarze, a także wskażę wpisy, które naruszają zasady serwisów, i przygotuję ich zgłoszenia. Podpowiem również, jak rozmawiać z klientem i z zespołem, żeby jedna pomyłka nie pociągnęła za sobą kolejnych.
Wystarczy zadzwonić pod numer 533 525 168 albo napisać na adres info@lukaszwudyka.pl i w kilku zdaniach opisać, co się wydarzyło oraz gdzie sprawa została nagłośniona. Odpowiadam szybko, bo w takich sytuacjach liczą się godziny, a pierwszą ocenę i propozycję działań przedstawiam jeszcze tego samego dnia.




