Otwiera się w nowej karcie
Ścieżka: Reputacja, PR i hejt

Prawo do bycia zapomnianym: usuwanie wyników pod nazwiskiem

Kiedy można żądać usunięcia linków z wyników wyszukiwania dla imienia i nazwiska, jak przygotować wniosek do Google i Bing, jakie kryteria biorą pod uwagę wyszukiwarki i co zrobić po odmowie. Z omówieniem wyroków TSUE i innych narzędzi Google do usuwania treści.

  • Poziom: średni
  • 81 minut
  • 6 lekcji
  • Egzamin: 10 pytań
  • Certyfikat

Postęp: 0 z 6 lekcji. Postęp zapisuje się w tej przeglądarce.

Akademia Łukasza Wudyki

Czego się Państwo nauczą

  • Rozumieć, czym jest prawo do bycia zapomnianym i kogo dotyczy
  • Znać kryteria, które biorą pod uwagę wyszukiwarki
  • Przygotować przekonujący wniosek do Google i Bing
  • Wiedzieć, co zrobić po odmowie: skarga do Prezesa UODO lub sąd
  • Korzystać z innych narzędzi Google do usuwania danych i treści

Dla kogo jest to szkolenie

Dla osób, które pod swoim imieniem i nazwiskiem widzą w Google nieaktualne, krzywdzące lub zbyt szczegółowe informacje: przedsiębiorców, menedżerów, lekarzy, prawników, osób publicznych i prywatnych. Przyda się też działom HR, prawnikom i specjalistom PR, którzy pomagają w takich sprawach.

Nie są potrzebne specjalne narzędzia. Przydatna jest lista linków do usunięcia oraz dokumenty potwierdzające opisane fakty.

Jak wygląda nauka

Szkolenie ma 6 lekcji w 3 modułach. Każda lekcja to krótka seria slajdów, notatki z przykładami i wskazówka z praktyki. Na końcu czeka egzamin z 10 pytań. Wynik od 80% daje certyfikat z numerem, który można sprawdzić na stronie weryfikacji i dodać do profilu na LinkedIn.

Moduł 1 z 3

Podstawy prawne

1.1

Wyrok Google Spain i art. 17 RODO

10 min

Lekcja 1.1 · slajd 1 z 2

Skąd to prawo

  • Wyrok TSUE z 13 maja 2014 roku w sprawie Google Spain (C-131/12)
  • Art. 17 RODO, czyli prawo do usunięcia danych
  • Usunięcie linku z wyników, a nie strony z internetu

Lekcja 1.1 · slajd 2 z 2

Kogo dotyczy

  • Osób fizycznych
  • Wyników dla imienia i nazwiska
  • Informacji nieaktualnych, nieistotnych lub nadmiernych

Notatki do lekcji

Prawo do bycia zapomnianym w wyszukiwarkach ukształtował wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 13 maja 2014 roku w sprawie Google Spain (C-131/12). Obywatel Hiszpanii domagał się usunięcia z wyników Google linków do ogłoszeń o licytacji jego nieruchomości sprzed kilkunastu lat, związanej z dawnymi zaległościami. Trybunał uznał, że wyszukiwarka przetwarza dane osobowe i że osoba może żądać usunięcia z wyników dla swojego imienia i nazwiska linków do informacji nieadekwatnych, nieistotnych lub nadmiernych w stosunku do celu przetwarzania.

Od 2018 roku prawo to ma podstawę w art. 17 RODO, który pozwala żądać usunięcia danych, gdy między innymi nie są już niezbędne do celów, w których je zebrano, osoba wniosła skuteczny sprzeciw albo dane przetwarzano niezgodnie z prawem. Wobec wyszukiwarek oznacza to prawo do usunięcia linku z listy wyników. Sama strona źródłowa zostaje w internecie i nadal można do niej trafić bezpośrednio lub przez zapytania bez nazwiska.

Prawo do bycia zapomnianym przysługuje osobom fizycznym. Spółka nie może z niego skorzystać, ale mogą to zrobić jej właściciel, członkowie zarządu czy pracownicy, gdy wyniki dotyczą ich osobiście. Chodzi o wyniki wyświetlane po wpisaniu imienia i nazwiska, także z dodatkowymi słowami, na przykład nazwą miasta lub zawodu. Wszystkie drogi usuwania danych osobowych z Google opisuje artykuł Jak usunąć swoje dane osobowe z wyników Google?.

Następna lekcja
1.2

Ważenie interesów i kluczowe wyroki

12 min

Lekcja 1.2 · slajd 1 z 2

Kryteria wyszukiwarek

  • Czy osoba pełni rolę w życiu publicznym
  • Jak dawne i czy nadal aktualne są informacje
  • Czy dotyczą życia prywatnego, czy zawodowego

Lekcja 1.2 · slajd 2 z 2

Ważne wyroki TSUE

  • C-507/17 z 2019 roku: zasięg usunięcia w Unii
  • C-136/17 z 2019 roku: dane szczególnie chronione
  • C-460/20 z 2022 roku: informacje oczywiście nieprawdziwe

Notatki do lekcji

Prawo do bycia zapomnianym nie jest bezwzględne. Wyszukiwarka waży prawo osoby do prywatności i ochrony danych z prawem internautów do informacji. Bierze pod uwagę między innymi to, czy osoba pełni rolę w życiu publicznym, czy informacja dotyczy życia zawodowego czy prywatnego, jak jest dawna i czy nadal jest aktualna, czy pochodzi z rzetelnego źródła oraz czy dotyczy danych szczególnie chronionych, takich jak zdrowie czy wyroki karne. Szczegółowo opisują te kryteria wytyczne Europejskiej Rady Ochrony Danych nr 5/2019.

Trzy późniejsze wyroki TSUE uzupełniają te zasady. W sprawie C-507/17 (Google przeciwko CNIL, 2019) Trybunał uznał, że prawo Unii wymaga usunięcia linku w wersjach wyszukiwarki dla państw członkowskich, a nie na całym świecie, z zastosowaniem środków utrudniających obejście tej zasady. W sprawie C-136/17 (2019) wskazał, że dane szczególnie chronione, na przykład o zdrowiu czy przekonaniach, oraz informacje o postępowaniach karnych wymagają szczególnie starannej oceny. W sprawie C-460/20 (2022) orzekł, że osoba, która wykaże oczywistą nieprawdziwość informacji, nie musi przedstawiać wyroku sądu, a wyszukiwarka powinna wtedy usunąć link.

W praktyce najłatwiej uzyskać usunięcie linków do informacji dawnych, dotyczących osób prywatnych i spraw zamkniętych: starych ogłoszeń, spłaconych zaległości, umorzonych postępowań czy list uczestników sprzed lat. Najtrudniej przy aktualnych informacjach o działalności zawodowej osoby publicznej, na przykład krytycznych artykułach o decyzjach prezesa dużej spółki. Jeśli informacja jest nieprawdziwa i krzywdząca, równolegle warto rozważyć drogę ochrony dóbr osobistych.

Następna lekcja

Moduł 2 z 3

Wnioski do wyszukiwarek

2.1

Wniosek do Google

12 min

Lekcja 2.1 · slajd 1 z 2

Co zawiera wniosek

  • Kraj, dane wnioskodawcy i kontakt
  • Adresy URL i zapytania z imieniem i nazwiskiem
  • Uzasadnienie dla każdego linku

Lekcja 2.1 · slajd 2 z 2

Po złożeniu

  • Potwierdzenie e-mailem
  • Decyzja dla każdego linku osobno
  • Informacja o przyczynach ewentualnej odmowy

Notatki do lekcji

Google przyjmuje wnioski przez formularz dotyczący usuwania danych osobowych na podstawie europejskich przepisów o ochronie danych. We wniosku podaje się kraj, imię i nazwisko, którego dotyczą wyniki, dane kontaktowe, listę adresów URL oraz uzasadnienie dla każdego z nich. Wnioskodawca potwierdza, że działa we własnym imieniu, a pełnomocnik, na przykład prawnik lub członek rodziny, wskazuje, kogo reprezentuje i na jakiej podstawie.

Najwięcej zależy od uzasadnienia. Dobre uzasadnienie wyjaśnia, czego dotyczy informacja, kiedy powstała, dlaczego jest nieaktualna lub nieistotna, jaki ma wpływ na życie wnioskodawcy i dlaczego dziś nie ma interesu publicznego w jej wyszukiwaniu po nazwisku. Warto dołączyć dokumenty: postanowienie o umorzeniu, zaświadczenie o spłacie, dowód zmiany zawodu. Zbyt ogólne uzasadnienie, na przykład że informacja jest niewygodna, zwykle prowadzi do odmowy.

Decyzja zapada dla każdego linku osobno i przychodzi e-mailem, zwykle po kilku tygodniach. Usunięte linki znikają z wyników dla imienia i nazwiska w europejskich wersjach wyszukiwarki, a pod wynikami dla wielu nazwisk widać ogólną informację, że część wyników mogła zostać usunięta na podstawie europejskich przepisów o ochronie danych. Pomoc w przygotowaniu wniosków i dalszej pracy nad wynikami obejmuje usługa pozycjonowanie wizerunkowe.

Następna lekcja
2.2

Bing i inne wyszukiwarki

10 min

Lekcja 2.2 · slajd 1 z 2

Bing

  • Osobny formularz dla wniosków z Europy
  • Wyniki Bing zasilają też inne wyszukiwarki
  • Decyzja niezależna od Google

Lekcja 2.2 · slajd 2 z 2

Wyszukiwarki w serwisach

  • Archiwa portali
  • Katalogi firm i serwisy z ogłoszeniami
  • Wnioski z art. 17 RODO do administratorów

Notatki do lekcji

Usunięcie linku w Google nie usuwa go z innych wyszukiwarek. Bing ma osobny formularz dla wniosków z Europy, który działa na podobnych zasadach: wnioskodawca podaje dane, adresy URL i uzasadnienie, a Microsoft ocenia każdy link osobno. To ważne, bo wyniki Bing są wykorzystywane także przez inne wyszukiwarki i bywają źródłem dla asystentów AI. Instrukcję składania wniosku zawiera artykuł Usuwanie wyników z wyszukiwarki Bing.

Problemem bywają też wyszukiwarki wewnętrzne: archiwa portali, katalogi firm, serwisy z ogłoszeniami czy fora, które same wyświetlają dane po wpisaniu nazwiska. Żądanie usunięcia danych na podstawie art. 17 RODO można kierować także do administratorów tych serwisów, a nie tylko do wyszukiwarek. Gdy administrator nie odpowiada, trzeba ustalić dane kontaktowe właściciela strony, a sposoby opisuje artykuł Administrator forum nie odpowiada.

Kolejność działań ma znaczenie. Jeśli treść zostanie usunięta lub zmieniona u źródła, wyszukiwarka zwykle zaktualizuje wynik po ponownym odwiedzeniu strony, a proces można przyspieszyć narzędziem do usuwania nieaktualnych treści. Jeśli źródło nie zmieni treści, pozostaje wniosek do wyszukiwarki. Przy treściach nieprawdziwych i znieważających działania wobec autora, redakcji i wyszukiwarki prowadzi się równolegle; pomocne są artykuły Wątek na forum z pomówieniami i Komentarz pod artykułem w portalu informacyjnym.

Następna lekcja

Moduł 3 z 3

Odmowa i inne narzędzia

3.1

Odmowa: UODO lub sąd

12 min

Lekcja 3.1 · slajd 1 z 2

Skarga do Prezesa UODO

  • Po odmowie wyszukiwarki
  • Opis sprawy, wniosku i odpowiedzi
  • Decyzja, od której przysługuje skarga do sądu administracyjnego

Lekcja 3.1 · slajd 2 z 2

Sąd powszechny

  • Ochrona danych osobowych (art. 79 RODO)
  • Ochrona dóbr osobistych
  • Usunięcie treści u źródła

Notatki do lekcji

Gdy wyszukiwarka odmówi usunięcia linku, można złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Skarga powinna opisywać sprawę, wniosek złożony do wyszukiwarki, otrzymaną odpowiedź i powody, dla których odmowa narusza prawo. Prezes UODO rozpatruje skargę, w razie potrzeby we współpracy z organami ochrony danych innych państw Unii, a od jego decyzji przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Postępowanie trwa zwykle wiele miesięcy. Jak przygotować skargę, opisuje artykuł Google odmówił usunięcia wyniku.

Drugą drogą jest sąd powszechny. Osoba może dochodzić ochrony swoich danych osobowych przed sądem cywilnym (art. 79 RODO) albo ochrony dóbr osobistych, gdy treść narusza jej cześć lub dobre imię. Droga sądowa ma sens zwłaszcza przy treściach nieprawdziwych i krzywdzących, gdy celem jest usunięcie treści u źródła, a nie tylko linku z wyników. Wymaga dowodów i zwykle pomocy prawnika.

Niezależnie od drogi prawnej warto pracować nad wynikami. Nowe, rzetelne treści o osobie, takie jak profil zawodowy, publikacje, wywiady czy wystąpienia, mogą przesunąć stary link niżej, zanim zapadnie decyzja. Takie działania są legalne i nie wymagają zgody wyszukiwarki. Opisuje je usługa wypychanie negatywnych wyników, a szersze tło szkolenie Reputacja firmy w Google.

Następna lekcja
3.2

Inne narzędzia Google do usuwania treści

10 min

Lekcja 3.2 · slajd 1 z 2

Informacje osobiste

  • Numery dokumentów, kont i kart oraz dane logowania
  • Dane kontaktowe opublikowane w celu nękania
  • Intymne zdjęcia i nagrania bez zgody

Lekcja 3.2 · slajd 2 z 2

Inne ścieżki

  • Narzędzie do usuwania nieaktualnych treści
  • Formularz prawny przy naruszeniu prawa
  • Zgłoszenia w serwisach źródłowych

Notatki do lekcji

Prawo do bycia zapomnianym to tylko jedna z dróg. Google ma osobne zasady usuwania informacji osobistych z wyników, stosowane niezależnie od RODO. Obejmują one między innymi numery dokumentów tożsamości, numery kont i kart, dane logowania, dane kontaktowe opublikowane w celu nękania lub z groźbami, intymne zdjęcia i nagrania opublikowane bez zgody oraz fałszywe treści pornograficzne z wizerunkiem osoby. W części krajów Google udostępnia też narzędzie, które samo wyszukuje wyniki z numerem telefonu, adresem domowym lub adresem e-mail użytkownika.

Gdy treść zniknęła już ze strony źródłowej albo została zmieniona, a w Google wciąż widać jej starą wersję lub fragment, właściwe jest narzędzie do usuwania nieaktualnych treści. Usuwa ono z wyników nieaktualny opis strony, a gdy strona już nie istnieje, cały wynik. Działanie narzędzia opisuje artykuł Nieaktualna treść nadal widnieje w Google?.

Treści naruszające prawo, na przykład zniesławiające albo publikujące wizerunek bez zgody, zgłasza się formularzem prawnym Google lub bezpośrednio w serwisie, w którym je opublikowano. Na YouTube i Instagramie działają osobne zgłoszenia naruszenia prywatności, opisane w artykułach Film na YouTube narusza prywatność i Zdjęcie opublikowane na Instagramie bez zgody. Przy nękaniu i agresji w sieci pomocne będzie szkolenie Hejt w internecie.

Następna lekcja

Sprawdzenie wiedzy

Egzamin końcowy

Egzamin składa się z 10 pytań jednokrotnego wyboru. Pytania i odpowiedzi pojawiają się w losowej kolejności, a wynik liczy serwer, więc nie da się go podejrzeć w kodzie strony. Do zaliczenia potrzeba co najmniej 80% poprawnych odpowiedzi. Liczba podejść nie jest ograniczona, a po każdym podejściu widać wyjaśnienia do pytań.

10pytań
80%próg zaliczenia
15minut na spokojne rozwiązanie
podejść bez limitu

Po zdanym egzaminie

Certyfikat ukończenia szkolenia

Po zdanym egzaminie wystarczy podać imię i nazwisko oraz adres e-mail. Certyfikat powstaje od razu, ma własny numer i stronę weryfikacji pod adresem lukaszwudyka.pl/akademia/certyfikat/. Na certyfikacie jest nazwa szkolenia „Prawo do bycia zapomnianym w Google”, wynik egzaminu, data wydania i podpis Łukasza Wudyki.

  • Link do certyfikatu przychodzi na podany adres e-mail.
  • Certyfikat można zapisać jako PDF albo wydrukować w formacie A4.
  • Jednym przyciskiem dodaje się go do sekcji „Licencje i certyfikaty” na LinkedIn.
  • Każdy może sprawdzić autentyczność po numerze na stronie weryfikacji.

Pytania

Najczęstsze pytania o to szkolenie

Czy po usunięciu linku informacja znika z internetu?

Nie. Znika link w wynikach dla imienia i nazwiska w europejskich wersjach wyszukiwarki. Strona źródłowa zostaje, chyba że usunie ją jej właściciel lub nakaże to sąd.

Ile trwa rozpatrzenie wniosku przez Google?

Zwykle od kilku dni do kilku tygodni, a przy złożonych sprawach dłużej. Decyzja przychodzi e-mailem i dotyczy każdego linku osobno.

Czy można złożyć wniosek w imieniu innej osoby?

Tak, jako pełnomocnik, na przykład prawnik lub członek rodziny upoważniony przez osobę, której dotyczy sprawa. We wniosku wskazuje się, kogo pełnomocnik reprezentuje.

Czy osoba publiczna może skorzystać z prawa do bycia zapomnianym?

Może złożyć wniosek, ale szanse są mniejsze, gdy informacja dotyczy jej roli publicznej. Łatwiej o usunięcie informacji z życia prywatnego lub sprzed objęcia funkcji.

Co dalej

Następne kroki

Wymagane pola: 0 z 5

    1Dane kontaktowe
    2Czego dotyczy sprawa?
    3Opis sprawy
    Podpowiedzi do opisu:
    Bez zobowiązańDane tylko do odpowiedzi

    Wiadomość dotarła

    Dziękujemy. Odpowiemy najszybciej, jak to możliwe. W pilnej sprawie prosimy dzwonić: 533 543 333.

    Wymagane pola: 0 z 5

    Formularz: odpowiedź zwykle tego samego dnia. Komentarz w 60 minut tylko po telefonie: 533 525 168.

      1Dane kontaktowe
      2Czego dotyczy sprawa?
      3Opis sprawy
      Podpowiedzi do opisu:
      Bez zobowiązańDane tylko do odpowiedzi

      Wiadomość dotarła

      Dziękujemy. Odpowiemy najszybciej, jak to możliwe. W pilnej sprawie prosimy dzwonić: 533 525 168.

      Otrzymuj nasze komentarze

      Wystarczy podać adres e-mail redakcji, a każdy nowy komentarz wyślemy na skrzynkę w chwili publikacji. Bez sprawdzania strony.