Właściciel firmy, który bardzo dobrze zna swoją branżę, często widzi w mediach wypowiedzi innych osób i zastanawia się, dlaczego dziennikarz nie zadzwonił właśnie do niego. Odpowiedź bywa prozaiczna: redakcja nie wie, że taka osoba istnieje, w czym się specjalizuje i jak szybko można się z nią skontaktować. Dziennikarz pracuje pod presją czasu i sięga po rozmówców, których ma już w notesie.
Ten tekst jest instrukcją dla przedsiębiorców, specjalistów i osób prowadzących małe firmy, które chcą trafić do tego notesu. Dotyczy zarówno redakcji lokalnych, jak i branżowych oraz ogólnopolskich.
Po lekturze czytelnik będzie umiał wybrać tematy, w których ma coś do powiedzenia, przygotować krótki zestaw informacji o sobie, napisać zgłoszenie do redakcji, zareagować na bieżące wydarzenie, przygotować wypowiedź nadającą się do cytowania i skorzystać z prawa do autoryzacji. Będzie też wiedział, po czym poznać, że zgłoszenie zadziałało, i co zrobić, gdy odpowiedzi nie ma.
Dlaczego redakcje nie odpowiadają na zgłoszenia ekspertów?
Brak odzewu rzadko wynika z niechęci. Zwykle zachodzi jedna z kilku powtarzalnych przyczyn, a każdą z nich da się rozpoznać i usunąć. Zanim powstanie kolejna wiadomość, należy ustalić, która z nich dotyczy danej sytuacji.
Zgłoszenie wygląda jak reklama
Objaw jest prosty: wiadomość opisuje firmę, jej ofertę i sukcesy, a nie mówi, co nadawca wie i o czym może opowiedzieć czytelnikom. Dziennikarz nie szuka firmy do pochwalenia, tylko osoby, która wyjaśni zjawisko. Sprawdzenie zajmuje minutę: wystarczy policzyć zdania o firmie i zdania o temacie. Jeśli przeważają pierwsze, wiadomość trzeba napisać od nowa.
Zgłoszenie trafiło do niewłaściwej osoby
Wiadomość wysłana na ogólny adres redakcji albo do dziennikarza, który zajmuje się inną dziedziną, najczęściej zostaje bez odpowiedzi. Sprawdza się to, przeglądając ostatnie teksty adresata. Jeżeli żaden nie dotyczy tematu zgłoszenia, adresat był źle dobrany.
Specjalizacja jest zbyt szeroka
Zdanie „mogę komentować sprawy gospodarcze” nic dziennikarzowi nie mówi, bo takich osób zna wiele. Zapamiętuje się rozmówcę od jednej, wąskiej sprawy: od reklamacji w sklepach internetowych, od ogrzewania domów jednorodzinnych, od rekrutacji w małych firmach.
Z rozmówcą trudno się skontaktować
Brak numeru telefonu w stopce, odpowiedź po dwóch dniach, sekretariat, który „przekaże prośbę”. Redakcja, która raz nie doczekała się wypowiedzi na czas, następnym razem zadzwoni do kogoś innego.
Zgłoszenie przyszło w złym momencie
Komentarz do wydarzenia sprzed tygodnia nie ma już wartości. To samo dotyczy propozycji wysłanej tuż przed zamknięciem wydania, kiedy nikt nie czyta nowych wiadomości. O tym, jak trafić w moment, mowa w dalszej części.
Czym komentarz ekspercki różni się od informacji prasowej?
Informacja prasowa mówi o tym, co wydarzyło się w firmie: nowy produkt, nowa siedziba, wynik badania. Komentarz ekspercki mówi o tym, co dzieje się na świecie, i wyjaśnia to odbiorcy. Firma jest w nim jedynie podpisem pod nazwiskiem.
To rozróżnienie decyduje o wszystkim, co następuje później. Kto chce ogłosić nowość we własnej firmie, potrzebuje innego narzędzia, a sposób jego przygotowania opisałem w tekście o tym, jak napisać i wysłać informację prasową. Kto chce być cytowany jako znawca tematu, powinien zapomnieć na chwilę o ofercie i skupić się na wiedzy.
Dobry komentarz spełnia trzy warunki. Odpowiada na pytanie, które czytelnik sam by zadał. Zawiera ocenę albo wyjaśnienie, a nie powtórzenie faktów znanych z depeszy. Jest napisany językiem, który zrozumie osoba spoza branży.
Jak wybrać tematy, w których naprawdę można zabierać głos?
Redakcja zaufa rozmówcy tylko wtedy, gdy jego wiedza wynika z codziennej pracy. Wybór tematów zaczyna się więc od spisania tego, czym dana osoba faktycznie zajmuje się na co dzień, a nie tego, o czym chciałaby mówić.
- Na kartce albo w dokumencie spisuje się pytania, które klienci zadają najczęściej. To gotowa lista spraw, które interesują także czytelników.
- Przy każdym pytaniu zaznacza się, czy odpowiedź wynika z własnego doświadczenia, czy z lektury cudzych tekstów. Zostają tylko te pierwsze.
- Pozostałe pytania łączy się w trzy do pięciu obszarów i każdemu nadaje nazwę zrozumiałą dla laika, na przykład „reklamacje i zwroty w sklepie internetowym” zamiast „obsługa posprzedażowa”.
- Do każdego obszaru dopisuje się dwa lub trzy przykładowe pytania, na które można odpowiedzieć od ręki, bez przygotowania.
- Na końcu sprawdza się, czy w mediach, do których ma trafić zgłoszenie, takie tematy w ogóle się pojawiają. Jeżeli nie, obszar należy wykreślić albo poszukać innej redakcji.
Uważam, że lepiej zgłosić trzy wąskie tematy niż dziesięć ogólnych. Wąska specjalizacja nie zamyka drogi do szerszych pytań. Dziennikarz, który przekona się o rzetelności rozmówcy, sam zacznie pytać o sprawy pokrewne.
Trzeba też uczciwie wyznaczyć granicę. Wypowiadanie się o sprawach, których nie zna się z praktyki, kończy się błędem w druku, a błąd pod własnym nazwiskiem zostaje w wynikach wyszukiwania na długo.
Co przygotować przed pierwszą wiadomością do redakcji?
Dziennikarz, który dostał zgłoszenie, w ciągu kilku minut sprawdza nadawcę w wyszukiwarce. Jeśli nie znajdzie nic albo znajdzie chaos, zamknie kartę. Dlatego przed wysłaniem pierwszej wiadomości należy przygotować pięć rzeczy.
Notka o rozmówcy
Wystarczą trzy lub cztery zdania w trzeciej osobie: imię i nazwisko, funkcja, czym się zajmuje i od jak dawna, w jakich sprawach może się wypowiadać. Bez przymiotników w rodzaju „wiodący” czy „uznany”. Notka ma nadawać się do wklejenia pod wypowiedzią bez poprawek.
Podpis pod wypowiedzią
Redakcja potrzebuje jednego wiersza: imię, nazwisko, funkcja, nazwa firmy. Zbyt długi podpis zostanie skrócony przez redaktora, często nie tak, jak życzyłby sobie rozmówca. Lepiej od razu podać wersję krótką.
Zdjęcie portretowe
Potrzebne jest wyraźne zdjęcie twarzy na spokojnym tle, w układzie poziomym i pionowym, w dobrej rozdzielczości. Zdjęcie z imprezy firmowej albo wycięte z fotografii grupowej nie nadaje się do publikacji. Trzeba mieć pewność, że autor zdjęcia zgodził się na jego wykorzystanie przez media, i znać jego nazwisko, bo redakcja o nie zapyta.
Bezpośredni kontakt
Numer telefonu komórkowego, pod którym rozmówca sam odbiera, oraz adres poczty, którą sam czyta. To najważniejsza pozycja na liście. Dziennikarz, który ma do wyboru numer centrali i numer komórkowy innego eksperta, wybierze ten drugi.
Miejsce w sieci, które potwierdza wiedzę
Może to być strona osobista, profil zawodowy w serwisie społecznościowym albo zakładka na stronie firmy. Powinny tam być: notka, zdjęcia do pobrania, lista tematów i kilka tekstów lub wcześniejszych wypowiedzi. Układ takiej zakładki omówiłem w tekście o tym, co umieścić w biurze prasowym na stronie firmy.
Na koniec należy wpisać własne imię i nazwisko w wyszukiwarkę i obejrzeć pierwszą stronę wyników oczami obcej osoby. Jeśli pojawiają się tam stare, nieaktualne informacje albo profile z innymi danymi niż w notce, trzeba je uporządkować przed wysyłką.
Kto woli nie zajmować się tym samodzielnie, może zadzwonić pod numer 533 525 168 albo napisać na info@lukaszwudyka.pl, a przejmę sprawę: pomogę wybrać tematy, przygotuję notkę i listę redakcji oraz napiszę zgłoszenie gotowe do wysłania.
Jak znaleźć redakcję i dziennikarza, do których warto napisać?
Zgłoszenie ma trafić do konkretnej osoby, która pisze o danej dziedzinie. Szukanie zaczyna się od mediów, które rozmówca sam czyta, bo zna ich styl i wie, jakie teksty się w nich ukazują.
- W wyszukiwarce wpisuje się nazwę tematu razem z nazwą tytułu prasowego lub portalu i otwiera kilka ostatnich tekstów.
- Pod każdym tekstem lub nad nim należy odszukać nazwisko autora i zapisać je w arkuszu razem z tytułem tekstu.
- Nazwisko, które powtarza się przy tym samym temacie, wskazuje dziennikarza prowadzącego daną dziedzinę. To właściwy adresat.
- Adresu poczty szuka się na stronie redakcji w zakładkach „Redakcja” lub „Kontakt”, w stopce redakcyjnej oraz w profilu autora w serwisie.
- Gdy adresu nie ma, dzwoni się do sekretariatu redakcji i prosi o kontakt do osoby zajmującej się daną dziedziną, podając powód jednym zdaniem.
- W arkuszu zapisuje się redakcję, nazwisko, dziedzinę, adres, datę wysłania zgłoszenia i odpowiedź.
Szczegółowe sposoby docierania do autorów, także w małych redakcjach bez rozbudowanej strony, opisałem w tekście o tym, jak znaleźć kontakt do właściwego dziennikarza.
Radzę zacząć od mediów lokalnych i branżowych. Mają mniejsze zespoły, częściej potrzebują rozmówców z okolicy i chętniej odpowiadają. Pierwsze publikacje w takich tytułach stają się potem dowodem wiarygodności w rozmowie z większą redakcją.
Adresów nie należy kupować ani pobierać z gotowych baz niewiadomego pochodzenia. Wysyłka masowa do przypadkowych osób psuje opinię nadawcy, a wiadomości zaczynają trafiać do spamu. Dziesięć dobrze dobranych nazwisk daje więcej niż kilkaset przypadkowych.
Jak napisać zgłoszenie do redakcji?
Zgłoszenie jest krótką wiadomością, którą dziennikarz ma przeczytać w pół minuty i odłożyć do folderu z rozmówcami. Nie jest ofertą ani życiorysem. Powinno zmieścić się na jednym ekranie telefonu, bez załączników.
- W temacie wiadomości wpisuje się dziedzinę i rolę nadawcy, na przykład „Rozmówca do tekstów o reklamacjach w sklepach internetowych”.
- Pierwsze zdanie nawiązuje do konkretnego tekstu adresata, żeby było widać, że wiadomość nie jest wysyłką masową.
- Drugie i trzecie zdanie przedstawiają nadawcę: kim jest i skąd bierze się jego wiedza.
- Następnie podaje się trzy tematy, każdy w jednym wierszu, wraz z przykładowym pytaniem, na które nadawca odpowie.
- Kolejne zdanie mówi, w jakiej formie i jak szybko nadawca odpowiada: pisemnie, telefonicznie, przed kamerą.
- Na końcu umieszcza się numer telefonu komórkowego, adres poczty i adres strony z notką oraz zdjęciami.
Poniżej wzór, który można przepisać i dostosować do własnej dziedziny. Nawiasy kwadratowe oznaczają miejsca do uzupełnienia.
Temat: Rozmówca do tekstów o [dziedzina]
Szanowna Pani Redaktor, przeczytałem tekst „[tytuł]” i piszę, ponieważ na co dzień zajmuję się właśnie tym zagadnieniem. Nazywam się [imię i nazwisko], od [okres] prowadzę [rodzaj działalności] w [miejscowość].
Chętnie pomogę przy kolejnych materiałach. Mogę wyjaśnić między innymi: [temat pierwszy], [temat drugi], [temat trzeci].
Na pytania pisemne odpowiadam tego samego dnia, a przez telefon jestem dostępny od ręki. Numer: [telefon]. Notka i zdjęcia do pobrania: [adres strony].
Wzór celowo nie zawiera opisu oferty, listy nagród ani prośby o publikację. Nie zawiera też załączników, ponieważ wiadomości od nieznanych nadawców z dużymi plikami często są odrzucane przez filtry pocztowe.
O tym, czy wiadomość zostanie otwarta, w dużej mierze decyduje jej temat. Powinien od razu mówić, kim jest nadawca i w jakiej dziedzinie pomoże, bez wielkich liter i wykrzykników.
Wiadomość wysyła się osobno do każdego adresata, z imiennym zwrotem i odwołaniem do jego tekstu. Wpisanie wielu dziennikarzy w jedno pole adresowe jest błędem, który widać od razu i który przekreśla zgłoszenie.
Jak reagować na bieżące wydarzenia, zanim zrobi to ktoś inny?
Najskuteczniejszym zgłoszeniem jest gotowy komentarz do sprawy, o której redakcje piszą właśnie dziś. Dziennikarz dostaje wtedy to, czego w danej chwili szuka, i nie musi nikogo prosić. Warunkiem jest szybkość: liczą się godziny, nie dni.
Żeby reagować szybko, trzeba dowiadywać się o wydarzeniach od razu. Pomaga w tym narzędzie Alerty Google, które wysyła wiadomość, gdy w wyszukiwarce pojawią się nowe wyniki związane z wybranym tematem. Korzystanie z niego nie wymaga opłaty, wystarczy konto Google.
- Otwarcie strony Alerty Google po zalogowaniu na konto Google.
- W polu u góry strony wpisuje się temat, który ma być obserwowany, na przykład nazwę przepisu, zjawiska albo branży.
- Należy kliknąć „Pokaż opcje” i ustawić częstotliwość powiadomień, rodzaj źródeł, język, region, liczbę wyników oraz konto, na które mają przychodzić wiadomości.
- Należy kliknąć „Utwórz alert”. Od tej chwili powiadomienia przychodzą za każdym razem, gdy Google znajdzie pasujące wyniki.
- Czynność powtarza się dla każdego z wybranych wcześniej obszarów tematycznych.
Dla tematów, na które rozmówca chce reagować tego samego dnia, radzę ustawić powiadomienia przychodzące na bieżąco, a jako źródło wybrać wiadomości. Pozostałe ustawienia i sposoby zawężania wyników opisałem w tekście o tym, jak ustawić Alerty Google dla firmy.
Alerty nie zastąpią kalendarza. Wiele okazji do komentarza da się przewidzieć: wejście w życie nowych przepisów, początek sezonu w branży, coroczne publikacje danych urzędowych, święta i okresy wzmożonych zakupów. Komentarz do takich wydarzeń można przygotować wcześniej i wysłać rano w dniu, w którym temat stanie się aktualny.
Gdy pojawia się wydarzenie, kolejność działań jest następująca. Najpierw trzeba ocenić, czy sprawa rzeczywiście mieści się we własnej specjalizacji. Potem napisać komentarz, wkleić go w treść wiadomości i wysłać do dziennikarzy z arkusza, którzy zajmują się tą dziedziną. W temacie wiadomości należy podać, czego komentarz dotyczy, a pod tekstem umieścić podpis i numer telefonu.
Nie każda sprawa nadaje się do komentowania. Odradzam zabieranie głosu przy tragediach i wypadkach, jeśli wypowiedź miałaby służyć głównie pokazaniu nazwiska. Redakcje rozpoznają to natychmiast, a odbiorcy oceniają bardzo surowo.
Jak przygotować wypowiedź, którą da się zacytować?
Dziennikarz nie przepisze komentarza w całości. Wybierze z niego jedno, dwa zdania i wstawi je między własne akapity. Wypowiedź trzeba więc budować tak, żeby każde zdanie broniło się samodzielnie.
Komentarz pisemny
Sprawdza się układ czterech krótkich akapitów. Pierwszy zawiera ocenę lub główną myśl, bez wstępu. Drugi wyjaśnia, skąd ta ocena wynika. Trzeci mówi, co to oznacza dla zwykłego człowieka lub małej firmy. Czwarty podpowiada, co można w tej sytuacji zrobić.
Całość powinna zajmować od kilku do kilkunastu zdań. Zdania mają być krótkie, bez żargonu i bez skrótów znanych tylko w branży. Jeśli trudnego pojęcia nie da się pominąć, należy je wyjaśnić w tym samym zdaniu.
W komentarzu nie ma miejsca na nazwę własnego produktu, zachętę do zakupu ani adres strony. Redaktor takie fragmenty usunie, a całą wypowiedź potraktuje z mniejszym zaufaniem. Nazwa firmy pojawia się wyłącznie w podpisie.
Liczby podaje się tylko wtedy, gdy zna się ich źródło i można je wskazać. Dziennikarz odpowiada za to, co publikuje, i zapyta, skąd dana wartość pochodzi. Odpowiedź „z doświadczenia” jest uczciwa, pod warunkiem że w wypowiedzi wyraźnie zaznaczono, iż chodzi o własną obserwację.
Wypowiedź przez telefon
Gdy dziennikarz dzwoni z prośbą o wypowiedź od razu, należy najpierw zadać trzy pytania: jaki jest temat tekstu, do kiedy potrzebna jest wypowiedź i w jakiej formie zostanie użyta. Odpowiedzi pozwalają ocenić, czy sprawa mieści się w specjalizacji.
Prośba o kwadrans na zebranie myśli jest w pełni akceptowana, o ile rozmówca rzeczywiście oddzwoni o umówionej porze. W tym czasie trzeba zapisać trzy zdania, które mają wybrzmieć, i trzymać się ich w rozmowie. Długie wywody kończą się tym, że do tekstu trafia zdanie poboczne, a nie najważniejsze.
Jeżeli pytanie wykracza poza wiedzę rozmówcy, najlepszą odpowiedzią jest: „W tej sprawie nie czuję się kompetentny, mogę natomiast wyjaśnić…”. Taka odmowa buduje zaufanie. Dziennikarz zapamięta, że ta osoba nie mówi o rzeczach, na których się nie zna.
Wypowiedź dla radia i telewizji
W nagraniu mieści się zwykle jedna myśl wypowiedziana w kilkunastu sekundach. Przed nagraniem należy ustalić z reporterem, o co zapyta, i przećwiczyć odpowiedź na głos. Trzeba też wiedzieć, czy rozmowa jest emitowana na żywo, czy montowana, ponieważ w pierwszym przypadku nie ma możliwości poprawienia wypowiedzi.
Jakie prawa daje autoryzacja i ile czasu ma na nią rozmówca?
Autoryzacja to prawo osoby udzielającej informacji do zatwierdzenia własnej, dosłownie cytowanej wypowiedzi przed publikacją. Zasady określa Prawo prasowe. Znajomość kilku reguł pozwala uniknąć nieporozumień i sporów z redakcją.
Dziennikarz nie może odmówić autoryzacji dosłownie cytowanej wypowiedzi, o ile nie była ona wcześniej publikowana lub wygłoszona publicznie. Ma też obowiązek poinformować rozmówcę o tym prawie przed udzieleniem informacji. Rozmówca, który chce z niego skorzystać, zgłasza żądanie autoryzacji niezwłocznie po uzyskaniu tej informacji, a więc na początku rozmowy, nie po jej zakończeniu.
Ustawa wyznacza terminy. Autoryzacji dokonuje się niezwłocznie, nie później niż w ciągu 6 godzin w przypadku dzienników i 24 godzin w przypadku czasopism, chyba że strony umówią się inaczej. Termin biegnie od chwili przekazania tekstu wypowiedzi rozmówcy lub osobie przez niego upoważnionej, w sposób wspólnie uzgodniony.
Brak odpowiedzi w terminie ma konkretny skutek. Jeżeli rozmówca nie dokona autoryzacji albo jej odmówi, uznaje się, że wypowiedź została autoryzowana bez zastrzeżeń. Milczenie nie blokuje więc publikacji.
Autoryzacja dotyczy własnych słów, a nie całego tekstu. Zgodnie z ustawą nie stanowi autoryzacji zaproponowanie nowych pytań, przekazanie nowych informacji lub odpowiedzi ani zmiana kolejności wypowiedzi w materiale. Rozmówca nie ma też wpływu na tytuł, śródtytuły i komentarz dziennikarza.
W praktyce radzę postępować w następujący sposób. Na początku rozmowy należy powiedzieć: „Proszę o przesłanie moich cytatów do autoryzacji na adres…”, i od razu ustalić, w jakiej formie i o której godzinie tekst zostanie przesłany. Po jego otrzymaniu poprawia się wyłącznie błędy merytoryczne, przekręcone liczby i zdania, które zmieniają sens. Odpowiedź wysyła się najszybciej, jak to możliwe, bez czekania do końca terminu.
Poprawianie stylu, dopisywanie nowych zdań i wygładzanie ostrych sformułowań zniechęca redakcję do dalszej współpracy. Przy komentarzu pisemnym problem zwykle nie występuje, ponieważ rozmówca sam nadał wypowiedzi ostateczny kształt. Wystarczy wtedy poprosić o informację, gdyby redakcja chciała cytat skrócić w sposób zmieniający jego wymowę.
Opis ten ma charakter ogólny i nie zastępuje porady prawnej. W razie sporu o treść publikacji lub o przebieg autoryzacji warto zasięgnąć opinii prawnika zajmującego się prawem prasowym.
Po czym poznać, że zgłoszenie zadziałało, i co zrobić, gdy redakcja milczy?
Publikacja nie jest jedynym sygnałem. Pierwsze oznaki są skromniejsze i łatwo je przeoczyć, a to one świadczą o tym, że nazwisko trafiło do notesu.
- Dziennikarz odpisuje krótko, że zachowuje kontakt, albo dopytuje o zakres tematów.
- Po pewnym czasie przychodzi pytanie o wypowiedź do konkretnego tekstu, często z krótkim terminem.
- Ta sama redakcja wraca z kolejną prośbą bez ponownego przedstawiania się.
- Odzywa się dziennikarz z innego tytułu, który znalazł nazwisko we wcześniejszej publikacji.
- Powiadomienie ustawione na własne imię i nazwisko pokazuje nowe wzmianki w mediach.
Po każdej publikacji należy zrobić trzy rzeczy. Podziękować dziennikarzowi jednym zdaniem, bez próśb o poprawki, które nie dotyczą błędów. Zapisać w arkuszu tytuł, datę i adres tekstu. Dodać publikację do zakładki z wypowiedziami na własnej stronie, w formie odnośnika i krótkiego opisu, a nie skopiowanego w całości artykułu, do którego prawa ma wydawca.
Nie należy prosić redakcji o umieszczenie odnośnika do strony firmy ani o dopisanie informacji o ofercie. O kształcie tekstu decyduje redakcja. Tego rodzaju prośby są odbierane jako próba wykorzystania materiału do reklamy.
Gdy odpowiedzi nie ma i jakich błędów unikać
Brak odpowiedzi na pierwsze zgłoszenie jest sytuacją typową i nie oznacza odmowy. Zgłoszenie rozmówcy rzadko wymaga natychmiastowej reakcji, więc dziennikarz odkłada je na później. Dalsze działania zależą od tego, czego dotyczyła wiadomość.
Jeżeli było to ogólne zgłoszenie gotowości do rozmów, po mniej więcej tygodniu można wysłać jedno krótkie przypomnienie w tym samym wątku. Powinno wnosić coś nowego, na przykład propozycję komentarza do bieżącej sprawy. Kolejne ponaglenia nie mają sensu. Lepiej wrócić do tego dziennikarza przy następnej okazji, z gotowym komentarzem.
Jeżeli wysłany był komentarz do bieżącego wydarzenia, przypomnienie następnego dnia jest już spóźnione. Temat minął i należy czekać na następny. Niewykorzystany komentarz można opublikować na własnej stronie lub w profilu zawodowym, gdzie nadal pracuje na wiarygodność autora.
Gdy kilka kolejnych zgłoszeń pozostaje bez echa, trzeba wrócić do przyczyn opisanych na początku i sprawdzić je po kolei: czy wiadomość mówi o wiedzy, a nie o firmie, czy adresat pisze o tej dziedzinie, czy tematy są wystarczająco wąskie, czy podany numer telefonu działa i czy zgłoszenia przychodzą na czas. Dobrze jest też wysłać wiadomość próbną na inny własny adres i zobaczyć, czy nie trafia do spamu.
Jest kilka błędów, które zamykają drogę do redakcji na długo:
- proponowanie zapłaty za publikację wypowiedzi w materiale redakcyjnym, bo płatne treści to osobny dział i muszą być oznaczone jako reklama,
- wysyłanie tego samego komentarza jako wyłącznego do kilku redakcji jednocześnie,
- wycofywanie wypowiedzi po autoryzacji albo próba zmiany jej sensu,
- niedotrzymanie umówionego terminu bez uprzedzenia,
- krytykowanie konkurentów z nazwy zamiast wyjaśniania zjawiska,
- przypisywanie sobie tytułów i funkcji, których się nie posiada.
Ostatni punkt wymaga podkreślenia. Podpis pod wypowiedzią musi być prawdziwy co do słowa. Redakcja, która odkryje nieścisłość, nie tylko przestanie dzwonić, lecz może też opisać sprawę.
Najczęstsze pytania
Czy za komentarz ekspercki trzeba płacić albo można oczekiwać wynagrodzenia?
Wypowiedź w materiale redakcyjnym nie wiąże się z opłatą po żadnej ze stron. Rozmówca nie płaci za publikację, a redakcja zwykle nie płaci za krótki komentarz. Jeżeli pojawia się propozycja płatnej obecności, jest to materiał reklamowy, który powinien być wyraźnie oznaczony, i nie należy mylić go z komentarzem eksperckim.
Czy do zgłoszenia się jako rozmówca potrzebny jest tytuł naukowy?
Nie. Redakcje szukają osób, które znają temat z praktyki i potrafią go jasno wyjaśnić. Właściciel warsztatu, księgowa czy instalator bywają lepszymi rozmówcami niż teoretyk, pod warunkiem że mówią o tym, czym zajmują się na co dzień, i nie przypisują sobie kwalifikacji, których nie mają.
Ile redakcji objąć pierwszą wysyłką?
Na początek wystarczy kilka do kilkunastu starannie dobranych nazwisk z mediów lokalnych i branżowych. Każda wiadomość powinna być imienna i odwoływać się do tekstu adresata, a tego nie da się zrobić rzetelnie przy dużej liczbie odbiorców. Listę rozszerza się stopniowo, wraz z kolejnymi publikacjami.
Czy ten sam komentarz można wysłać do kilku redakcji?
Tak, jeśli nie został nikomu obiecany na wyłączność. Uczciwie jest zaznaczyć w wiadomości, że komentarz trafia do kilku redakcji. Gdy jeden z dziennikarzy poprosi o wyłączność, należy albo jej dotrzymać, albo od razu powiedzieć, że tekst otrzymały także inne tytuły.
Co zrobić, gdy wypowiedź została zmieniona lub wyrwana z kontekstu?
Najpierw trzeba spokojnie porównać publikację z tym, co zostało powiedziane lub wysłane. Jeśli doszło do błędu merytorycznego, należy napisać do autora rzeczową wiadomość ze wskazaniem zdania i poprawnej wersji, a większość redakcji poprawia wtedy tekst w wydaniu internetowym. Gdy to nie pomaga, Prawo prasowe przewiduje sprostowanie kierowane do redaktora naczelnego, a przed jego wysłaniem dobrze jest skonsultować treść z prawnikiem.
Czy można odmówić komentarza, gdy dziennikarz już zadzwonił?
Można i czasem trzeba. Odmowa z krótkim uzasadnieniem, że sprawa wykracza poza specjalizację, jest przyjmowana ze zrozumieniem, zwłaszcza gdy towarzyszy jej wskazanie, w jakich tematach rozmówca pomoże. Znacznie gorzej odbierane jest unikanie odpowiedzi albo obietnica oddzwonienia, która nie zostaje spełniona.
Jak długo czeka się na pierwszą publikację?
Nie ma reguły i nikt uczciwie nie poda terminu. Zależy to od dziedziny, liczby redakcji, do których trafiło zgłoszenie, oraz od tego, jak często temat pojawia się w mediach. Najkrótszą drogą jest gotowy komentarz do bieżącego wydarzenia, wysłany tego samego dnia do właściwej osoby.
Czy komentarze w mediach pomagają w widoczności w wyszukiwarce?
Publikacje z nazwiskiem pojawiają się w wynikach wyszukiwania na to nazwisko i na nazwę firmy, co porządkuje obraz widziany przez klientów. Odnośnik do strony zależy wyłącznie od decyzji redakcji i nie należy o niego zabiegać. Uważam, że najważniejszym skutkiem jest wiarygodność: klient, który sprawdza firmę przed zakupem, widzi osobę cytowaną przez media.
Brak czasu albo ochoty, żeby zająć się tym samodzielnie?
Nie każdy ma czas na przeglądanie redakcji, układanie tematów i pilnowanie bieżących wydarzeń, kiedy codzienne prowadzenie firmy zajmuje cały dzień. Mogę zająć się tym od początku do końca: wspólnie ustalę, w jakich sprawach warto zabierać głos, przygotuję notkę, podpis i zakładkę dla dziennikarzy, zbuduję listę właściwych redakcji, napiszę zgłoszenia i komentarze do bieżących spraw, a potem pomogę przy autoryzacji i rozmowach z mediami.
Wystarczy krótka rozmowa, żebym mógł ocenić sytuację i powiedzieć, od czego zacząć. Zapraszam do kontaktu telefonicznego pod numerem 533 525 168 albo mailowego na adres info@lukaszwudyka.pl.
