Kanał o nazwie łudząco podobnej do nazwy firmy, z tym samym logo i opisem przepisanym ze strony internetowej, to dla przedsiębiorcy poważny kłopot. Klienci trafiają na niego z wyszukiwarki, piszą w komentarzach pytania o zamówienia, a czasem klikają w linki, które prowadzą do zupełnie innego sprzedawcy albo do zwykłego oszustwa. Im dłużej taki kanał działa, tym więcej osób uznaje go za prawdziwy.
YouTube nie zezwala na podszywanie się pod inne osoby, podmioty i kanały, a kanał założony w takim celu może zostać usunięty. Serwis nie zrobi tego jednak sam z siebie i nie zrobi tego na podstawie zgłoszenia, z którego nic nie wynika. Trzeba wskazać właściwy powód, użyć właściwego formularza i opisać sprawę tak, żeby osoba sprawdzająca zrozumiała ją w kilkadziesiąt sekund.
Ta instrukcja jest przeznaczona dla właścicieli firm i osób, które prowadzą firmowe konta w sieci. Po lekturze wiadomo będzie, jak odróżnić podszywanie się od zwykłej zbieżności nazw, które z trzech dróg zgłoszenia wybrać, co wpisać w formularzu, jak sprawdzić skutek i co robić, gdy kanał mimo zgłoszenia nadal działa.
Po czym rozpoznać, że kanał podszywa się pod firmę?
Sama podobna nazwa jeszcze niczego nie przesądza. W Polsce działa wiele firm o zbliżonych nazwach i każda z nich może prowadzić własny kanał. O podszywaniu się można mówić dopiero wtedy, gdy przeciętny widz, patrząc na kanał, ma prawo uznać, że prowadzi go konkretna, istniejąca firma, choć tak nie jest.
W praktyce fałszywe kanały zdradza zwykle kilka cech naraz. Najczęściej spotykam następujące:
- nazwa kanału albo nick (adres zaczynający się od znaku @) różni się od prawdziwej nazwy jedną literą, kropką, podkreślnikiem lub dopisanym słowem w rodzaju „oficjalny”, „Polska”, „sklep”,
- zdjęcie profilowe to logo firmy, a baner jest skopiowany z jej strony lub z prawdziwego kanału,
- opis kanału powtarza tekst ze strony firmowej, lecz podaje inny numer telefonu, inny adres e-mail albo link do obcej witryny,
- filmy są przegrane z prawdziwego kanału firmy albo z jej reklam i opublikowane bez żadnych zmian,
- w komentarzach i w opisach filmów pojawiają się zachęty do przedpłat, „konkursów” i kontaktu przez komunikator.
Trzeba też sprawdzić rzecz najprostszą: czy kanału nie założył kiedyś pracownik, agencja albo były wspólnik. Zdarza się, że „fałszywy” kanał jest po prostu zapomnianym kontem firmy. Wtedy zgłaszanie go jako podszywania się mija się z celem, a właściwą drogą jest odzyskanie dostępu do konta Google, z którego kanał powstał.
Co zasady YouTube uznają za podszywanie się, a czego nie?
Zasady YouTube dotyczące podszywania się mówią o wprowadzającym w błąd kopiowaniu elementów marki, treści lub nazw użytkowników należących do osób, kanałów bądź podmiotów. Firma jest takim podmiotem, więc zasady chronią ją tak samo jak znanego twórcę.
W pomocy YouTube wymienione są konkretne przykłady zachowań niedozwolonych. Należą do nich: używanie nazwy lub nicka, które brzmią identycznie albo wyglądają podobnie jak nazwa istniejącego podmiotu, celowe błędy w pisowni, specjalne czcionki i dodatkowe znaki interpunkcyjne, kopiowanie zdjęcia profilowego, banera i schematu kolorów, a także dopisywanie do nazwy słów „Prawdziwy” lub „Oficjalny”. Co ważne, kanał nie musi być identyczny z oryginałem. Wystarczy, że jasno widać, iż został utworzony po to, by go imitować.
Zasady obejmują również treści tworzone z użyciem sztucznej inteligencji, na przykład film, w którym wygenerowany głos lub wizerunek właściciela firmy rzekomo poleca produkt. Oznaczenie filmu jako wygenerowanego nie daje przyzwolenia na podszywanie się.
Kiedy zgłoszenie nie ma podstaw?
Nie każdy kanał z nazwą firmy w tytule łamie zasady. Kanał fana jest dozwolony, pod warunkiem że w nazwie lub nicku wyraźnie wskazuje, że nie należy do oryginalnego podmiotu. Przy rozpatrywaniu zgłoszeń YouTube bierze też pod uwagę, czy materiał jest parodią lub satyrą.
Podszywaniem się nie jest także krytyczna recenzja, film niezadowolonego klienta ani kanał konkurenta, który uczciwie występuje pod własną nazwą i jedynie wspomina o firmie. Takie treści mogą naruszać inne zasady albo prawo, ale wymagają innego zgłoszenia. Wybór złej podstawy to najczęstszy powód, dla którego zgłoszenie zostaje bez skutku.
Którą drogę zgłoszenia wybrać?
Do dyspozycji są trzy drogi i dobrze jest rozumieć różnicę między nimi, zanim cokolwiek zostanie wysłane. Wcześniej YouTube udostępniał osobny formularz zgłoszenia podszywania się pod kanał. Obecnie odnośnik do niego w pomocy YouTube nie otwiera formularza, tylko stronę z zasadami, dlatego nie należy na nim polegać. Zgłoszenie składa się dziś w formularzu, który otwiera się bezpośrednio na stronie zgłaszanego kanału.
Pierwsza droga to zgłoszenie kanału za naruszenie zasad społeczności, czyli opcja „Zgłoś użytkownika” na stronie kanału. Jest najszybsza, nie wymaga żadnych dokumentów i jest anonimowa: właściciel zgłaszanego kanału nie dowiaduje się, kto go zgłosił. Od niej należy zacząć w każdej sprawie.
Druga droga to „Skarga dotycząca znaku towarowego”. Jest to formularz prawny, przeznaczony dla właścicieli znaków towarowych i ich pełnomocników. Wymaga podania danych osobowych, danych znaku i złożenia oświadczeń, a treść skargi YouTube przekazuje osobie, która opublikowała sporne treści. Ma sens wtedy, gdy nazwa lub logo firmy są chronione jako znak towarowy albo firma potrafi wykazać, że od dawna się nimi posługuje.
Trzecia droga dotyczy pojedynczych treści: skopiowanych filmów, komentarzy i reklam. Zgłasza się je osobno, ponieważ przy zgłoszeniu kanału YouTube nie sprawdza jego filmów pod kątem naruszeń. O tym, jak to zrobić, mowa jest w dalszej części.
W większości spraw najlepiej sprawdza się kolejność: najpierw zgłoszenie kanału, równolegle zgłoszenia skopiowanych filmów, a skarga dotycząca znaku towarowego dopiero wtedy, gdy firma ma do niej podstawy. YouTube sam zaleca, aby przed złożeniem wniosku prawnego zgłosić treści naruszające zasady społeczności, bo to przyspiesza sprawdzanie.
Jakie dowody zebrać przed wysłaniem zgłoszenia?
Fałszywy kanał może w każdej chwili zmienić nazwę, podmienić logo albo usunąć filmy. Dlatego materiał dowodowy trzeba zabezpieczyć przed zgłoszeniem, a nie po nim. Przyda się on w formularzu, a w razie potrzeby również na policji lub w sądzie.
- Należy otworzyć stronę fałszywego kanału na komputerze i skopiować jej adres z paska przeglądarki. Adres wkleja się do pliku tekstowego razem z dokładną nazwą kanału i nickiem.
- W opisie kanału trzeba kliknąć „…więcej”. Otworzy się okno z informacjami o kanale: opisem, linkami, datą dołączenia, liczbą filmów i wyświetleń. To okno należy utrwalić na zrzucie ekranu.
- Kolejne zrzuty ekranu powinny objąć górę strony kanału (zdjęcie profilowe, baner, nazwa), listę filmów oraz każdy film, komentarz lub wpis, w którym kanał wprost udaje firmę.
- Do pliku trzeba wkleić adresy tych filmów. Jeśli film został przegrany z prawdziwego kanału firmy, obok wkleja się adres oryginału.
- Osobno należy przygotować adres prawdziwego kanału firmy, adres strony internetowej oraz, o ile firma je posiada, numer i obszar rejestracji znaku towarowego wraz ze skanem świadectwa lub wydrukiem z rejestru urzędu.
- Jeśli klienci zgłaszali, że pomylili kanały albo stracili pieniądze, trzeba zachować ich wiadomości. To najmocniejszy dowód na to, że kanał rzeczywiście wprowadza w błąd.
Na zrzutach ekranu powinien być widoczny adres strony oraz data i godzina z zegara systemowego. Plików nie należy przycinać ani poprawiać w programie graficznym. Radzę zrobić je na dwóch urządzeniach albo od razu skopiować do drugiego miejsca, bo to jedyny ślad, jaki zostanie po usunięciu kanału.
Kto woli nie zajmować się tym samodzielnie, może zadzwonić pod numer 533 525 168 albo napisać na info@lukaszwudyka.pl: zabezpieczę dowody, dobiorę właściwą drogę zgłoszenia, przygotuję jego treść i dopilnuję sprawy do chwili, gdy fałszywy kanał zniknie z YouTube.
Jak zgłosić kanał formularzem dostępnym na jego stronie?
Zgłoszenie wymaga zalogowania się na konto Google. Najlepiej użyć konta, z którego prowadzony jest prawdziwy kanał firmy, ponieważ wtedy łatwiej wykazać, kto jest poszkodowany. Opisane niżej kroki dotyczą YouTube otwartego w przeglądarce na komputerze i są zgodne z pomocą YouTube.
- Należy zalogować się na YouTube.
- Następnie otwiera się stronę kanału, który ma zostać zgłoszony.
- W opisie kanału, pod jego nazwą, trzeba kliknąć „…więcej”.
- W oknie, które się otworzy, należy kliknąć „Zgłoś użytkownika” (opcja oznaczona ikoną flagi).
- Pojawi się lista opcji: „Ukryj użytkownika na moim kanale”, „Zgłoś grafikę kanału”, „Zgłoś zdjęcie profilowe” oraz „Zgłoś użytkownika”. Przy podszywaniu się pod firmę wybiera się „Zgłoś użytkownika”.
- Z listy powodów należy wskazać ten, który dotyczy podszywania się pod inną osobę lub podmiot, i kliknąć „Dalej”.
- Jeśli wyświetli się pole na dodatkowe informacje, wpisuje się w nim krótki opis sprawy. Formularz może też pozwolić na wskazanie filmów, które pokazują problem.
- Na koniec należy kliknąć „Dalej”, a potem „Prześlij”.
Dokładne brzmienie powodów na liście YouTube co pewien czas zmienia, dlatego nie podaję go słowo w słowo. Trzeba szukać pozycji mówiącej o podszywaniu się, a nie o spamie czy nękaniu. Jeśli po jej wybraniu formularz zapyta, pod kogo kanał się podszywa, należy wskazać własny kanał albo wpisać nazwę firmy.
W aplikacji YouTube na telefonie zgłoszenie składa się w ten sam sposób: opcja zgłoszenia znajduje się w informacjach o kanale lub w menu oznaczonym trzema kropkami na jego stronie. Nazwy poszczególnych pozycji mogą się nieznacznie różnić od tych z komputera. Jeśli na telefonie formularz nie pokazuje pola na opis, radzę wypełnić go na komputerze.
Kiedy wybrać zgłoszenie grafiki albo zdjęcia profilowego?
Opcje „Zgłoś grafikę kanału” i „Zgłoś zdjęcie profilowe” dotyczą samego obrazu, a nie całego kanału. Przydają się wtedy, gdy kanał nosi inną nazwę, ale używa logo firmy jako zdjęcia profilowego lub jej materiałów na banerze. Można je złożyć obok głównego zgłoszenia, jako osobne.
Co wpisać w polu na dodatkowe informacje?
Osoba sprawdzająca zgłoszenie nie zna firmy i nie będzie jej szukać w sieci. Opis ma jej podać trzy rzeczy: kto jest prawdziwy, co zostało skopiowane i w jaki sposób widzowie są wprowadzani w błąd. Krótki tekst pisany rzeczowo działa lepiej niż długa skarga pełna emocji.
Gotowy wzór do przepisania i uzupełnienia własnymi danymi: „Ten kanał podszywa się pod firmę [nazwa firmy]. Oficjalny kanał firmy: [adres kanału]. Strona firmy: [adres strony]. Zgłaszany kanał używa naszej nazwy z jedną zmienioną literą, naszego logo jako zdjęcia profilowego oraz opisu skopiowanego z naszej strony. W opisie podaje obcy numer telefonu i link do sklepu, który do nas nie należy. Nie udzielaliśmy zgody na używanie naszej nazwy ani logo. Klienci mylą ten kanał z naszym.”
W opisie należy pisać wyłącznie o tym, co widać na kanale: nazwie, nicku, zdjęciu profilowym, banerze i opisie. To właśnie te elementy YouTube ocenia przy zgłoszeniu kanału. Nie należy wklejać danych osobowych klientów ani podejrzeń, kto za kanałem stoi.
Jak wypełnić skargę dotyczącą znaku towarowego?
Formularz „Skarga dotycząca znaku towarowego” znajduje się w pomocy YouTube, w części poświęconej zasadom i sprawom prawnym. Prowadzi do niego także sam formularz zgłoszenia: na liście powodów należy wybrać „Problem prawny”, wskazać właściwy rodzaj sprawy i kliknąć „Dalej”.
Przed wypełnieniem trzeba wiedzieć trzy rzeczy. YouTube zastrzega, że nie prowadzi mediacji w sporach o znaki towarowe, sprawdza uzasadnione skargi w ograniczonym zakresie, a treści usuwa w przypadkach wyraźnego naruszenia. Każdą skargę przekazuje osobie, która opublikowała treści, więc zgłaszający nie pozostaje anonimowy. Wreszcie nieuzasadnione korzystanie z formularzy prawnych może skończyć się zamknięciem konta zgłaszającego.
YouTube zaleca też, aby najpierw spróbować skontaktować się z autorem treści. Przy sporze dwóch uczciwych firm o podobnych nazwach to rozsądna rada. Przy kanale założonym przez oszustów kontakt zwykle tylko ostrzega drugą stronę, dlatego w takich sprawach go odradzam.
- W części „Dane osoby składającej skargę” wpisuje się pełne imię i nazwisko (aliasy, nazwy użytkownika i inicjały nie są akceptowane), kontaktowy adres e-mail, stanowisko w polu „Tytuł”, a także wypełnia pola „Nazwa firmy” i „Właściciel znaku towarowego”.
- W polu „Związek z właścicielem znaku towarowego” należy podać, skąd wynika uprawnienie do złożenia skargi, na przykład: właściciel, członek zarządu, pełnomocnik.
- W części „Szczegółowe informacje o znaku towarowym” wskazuje się liczbę zgłaszanych znaków (od jednego do pięciu) oraz rodzaj znaku: „Znak słowny”, „Logo” albo „Znak słowny i logo”.
- Na pytanie „Czy znak jest zarejestrowany?” odpowiada się „Tak” albo „Nie, ale przysługuje mi prawo do jego użytkowania”. Przy znaku zarejestrowanym wybiera się jurysdykcję („Znak towarowy Unii Europejskiej” albo „Inne” i wtedy kraj) oraz wpisuje numer rejestracyjny.
- W części „Dokumenty uzupełniające” należy przesłać obraz lub dokument z urzędu do spraw znaków towarowych, który potwierdza prawo do znaku. Formularz przyjmuje pliki JPG, GIF, PNG, PDF i XPS.
- W części „Szczegóły dotyczące treści” wybiera się typ zgłaszanych treści: „Film”, „Kanał”, „Film i kanał” albo „Inne”, a następnie wkleja adresy. Kilka adresów rozdziela się przecinkami.
- W polu z wyjaśnieniami opisuje się, w jaki sposób materiał narusza prawa do znaku towarowego.
- W części „Oświadczenia prawne” zaznacza się trzy oświadczenia, wpisuje imię i nazwisko jako podpis i klika „Wyślij”.
Na co uważać przy adresie kanału i oświadczeniach?
Formularz sprawdza format adresu kanału. Przyjmuje adres zawierający identyfikator kanału, czyli ciąg znaków zaczynający się od liter UC, w postaci https://www.youtube.com/channel/UC.... Adres z nickiem po znaku @ może zostać odrzucony jako nieprawidłowy. Identyfikator da się skopiować w oknie informacji o kanale, w opcjach udostępniania kanału.
Oświadczenia nie są formalnością. Zgłaszający potwierdza w nich, że działa w dobrej wierze, że podane informacje są zgodne z prawdą i że ma upoważnienie do działania w imieniu właściciela znaku, a także zgadza się na przekazanie skargi autorowi treści. Wpisanie imienia i nazwiska w ostatnim polu jest traktowane jak złożenie podpisu. Skargę powinna więc składać osoba, która naprawdę może reprezentować firmę.
Wzór wyjaśnienia do pola opisowego: „Zgłaszany kanał używa w nazwie i na zdjęciu profilowym oznaczenia [nazwa], które jest naszym znakiem towarowym. Kanał oferuje pod tym oznaczeniem takie same usługi jak nasza firma i kieruje widzów na obcą stronę. Widzowie odbierają go jako nasz oficjalny kanał. Nie udzieliliśmy zgody na używanie znaku.”
Firma bez rejestracji znaku może zaznaczyć odpowiedź o prawie do jego użytkowania i wskazać podstawę, na przykład adres strony internetowej, na której od dawna posługuje się nazwą. Taka skarga jest jednak słabsza od opartej na rejestracji. Kto woli tradycyjną drogę, może wysłać powiadomienie z tymi samymi informacjami e-mailem, listem lub faksem na adresy działu prawnego podane w pomocy YouTube, przy czym formularz internetowy jest rozpatrywany najszybciej.
Co zrobić z filmami, komentarzami i reklamami fałszywego kanału?
W pomocy YouTube znajduje się ważne zastrzeżenie: przy zgłoszeniu kanału filmy nie są sprawdzane pod kątem naruszeń. Oceniane są takie elementy jak zdjęcie profilowe, nick i opis kanału. Jeżeli więc problemem są także filmy, każdy z nich wymaga własnego zgłoszenia.
Film zgłasza się na jego stronie: pod odtwarzaczem należy kliknąć „Więcej”, potem „Zgłoś”, wskazać powód i potwierdzić. Komentarz zgłasza się przez „Więcej” obok komentarza. Dokładny dobór kategorii opisałem na przykładzie nękania we wpisie o tym, jak zgłosić film na YouTube i którą kategorię wybrać.
Jeśli fałszywy kanał opublikował filmy przegrane z kanału firmy, właścicielowi przysługuje dodatkowo żądanie usunięcia treści z powodu naruszenia praw autorskich. Dla filmów składa się je w YouTube Studio, a każde naruszenie zgłasza się osobno. To żądanie również jest zgłoszeniem prawnym, więc wolno je złożyć tylko wtedy, gdy firma rzeczywiście ma prawa do nagrania.
Gdy w filmie występuje wizerunek lub głos konkretnej osoby, na przykład właściciela firmy, w tym wygenerowany sztucznie, właściwa jest procedura skargi dotyczącej prywatności. Jej przebieg i terminy opisuję we wpisie o tym, jak złożyć skargę na film naruszający prywatność.
Reklamę wyświetlaną przez fałszywy kanał zgłasza się inaczej: na reklamie należy kliknąć „Sponsorowane”, a następnie „Zgłoś reklamę” i wypełnić formularz. Jest to możliwe w YouTube na telefonie i na komputerze.
Po czym poznać, że zgłoszenie zadziałało?
Zgłoszona treść nie znika automatycznie. YouTube sprawdza ją pod kątem wytycznych dla społeczności i dopiero wtedy podejmuje decyzję. Serwis nie podaje gwarantowanego terminu rozpatrzenia zgłoszenia kanału, dlatego nikt uczciwy nie obieca, że nastąpi to w określonej liczbie dni.
Najpewniejszym sprawdzianem jest sam kanał. Jeśli po otwarciu zapisanego adresu wyświetla się informacja, że kanał nie istnieje albo konto zostało zamknięte, zgłoszenie odniosło skutek. Częściowym skutkiem bywa zmiana nazwy, usunięcie logo lub zniknięcie części filmów.
Stan zgłoszonych filmów pokazuje strona „Historia zgłoszeń”, dostępna po zalogowaniu na komputerze. Każdy film ma tam jeden z trzech stanów: „Trwa” (film nie został jeszcze sprawdzony albo uznano, że nie narusza wytycznych), „Usunięty” lub „Z ograniczeniem”. Pomoc YouTube opisuje tę stronę jako historię zgłoszonych filmów, więc na śledzenie w niej zgłoszenia samego kanału nie należy liczyć.
Po wysłaniu skargi dotyczącej znaku towarowego YouTube może poprosić o potwierdzenie adresu e-mail. Wiadomość z linkiem trzeba otworzyć i kliknąć od razu, bo bez tego sprawa może się opóźnić. Dalsza korespondencja przychodzi na ten sam adres, więc przez kolejne dni należy sprawdzać także folder ze spamem.
Radzę co kilka dni otwierać adres kanału i robić zrzut ekranu z datą. Jeśli sprawa trafi dalej, taka dokumentacja pokaże, jak długo naruszenie trwało mimo zgłoszeń.
Co zrobić, gdy kanał nadal działa?
Brak reakcji nie musi oznaczać odmowy. Zanim zapadnie decyzja o kolejnych krokach, trzeba ustalić, dlaczego pierwsze zgłoszenie mogło nie wystarczyć, i poprawić właśnie to.
Sprawdzenie, czy zgłoszenie było kompletne
Należy wrócić do notatek i odpowiedzieć na trzy pytania. Czy wybrany został powód dotyczący podszywania się, a nie przypadkowy? Czy w opisie podano adres prawdziwego kanału lub strony firmy? Czy opis dotyczył cech kanału, a nie treści filmów? Jeśli odpowiedź na któreś z pytań brzmi „nie”, zgłoszenie warto złożyć ponownie, tym razem poprawnie.
Sięgnięcie po zgłoszenie prawne
Jeżeli zgłoszenie z tytułu zasad społeczności nie dało skutku, a firma ma prawa do nazwy lub logo, kolejnym krokiem jest skarga dotycząca znaku towarowego. Jeśli kanał narusza inne przepisy, w formularzu zgłoszenia można wybrać „Problem prawny”, a gdy sprawy nie ma na liście, „Inny problem prawny”. Formularz internetowy jest rozpatrywany szybciej niż list czy faks.
Działania poza YouTube
Gdy fałszywy kanał służy do wyłudzania pieniędzy od klientów, sprawę należy zgłosić na policję lub do prokuratury i przekazać zabezpieczone dowody. Podejrzaną stronę, do której kanał kieruje, można dodatkowo zgłosić zespołowi CERT Polska, który zajmuje się incydentami w polskim internecie.
Podszywanie się pod przedsiębiorcę może też stanowić czyn nieuczciwej konkurencji albo naruszenie prawa do znaku towarowego. Ocena, czy tak jest w konkretnej sprawie i jakie roszczenia przysługują, należy do radcy prawnego lub adwokata. Nie obiecuję tu wyniku, bo zależy on od dowodów i od tego, czy sprawcę da się ustalić.
Równolegle trzeba zadbać o klientów. Krótki komunikat na stronie firmy, w profilach społecznościowych i na prawdziwym kanale, z podaniem jego dokładnego adresu, ogranicza szkody skuteczniej niż czekanie na decyzję serwisu. W komunikacie wystarczą fakty: który kanał jest oficjalny i że firma nie prosi na YouTube o przedpłaty ani dane logowania.
Jakich błędów unikać przy zgłaszaniu?
Większość nieudanych zgłoszeń, które widziałem, nie przegrała dlatego, że kanał był w porządku. Przegrała z powodu sposobu, w jaki została złożona. Oto błędy, które powtarzają się najczęściej:
- zgłoszenie kanału pod przypadkowym powodem, na przykład jako spamu, choć problemem jest podszywanie się,
- opis bez adresu prawdziwego kanału i strony firmy, przez co osoba sprawdzająca nie ma z czym porównać zgłaszanego kanału,
- wysłanie zgłoszenia przed zabezpieczeniem dowodów,
- składanie skargi dotyczącej znaku towarowego bez rzeczywistych praw do znaku albo przez osobę nieupoważnioną,
- namawianie pracowników i znajomych do masowego zgłaszania kanału,
- publiczne oskarżanie konkretnej osoby o prowadzenie kanału bez dowodów.
Dwa ostatnie punkty wymagają wyjaśnienia. YouTube podaje, że jeśli zespół nie znajdzie naruszeń, treść pozostaje w serwisie niezależnie od liczby zgłoszeń. Liczy się więc jedno dobre zgłoszenie, a nie sto niestarannych. Z kolei publiczne wskazanie rzekomego sprawcy, który okaże się niewinny, naraża firmę na zarzut naruszenia dóbr osobistych.
Odradzam również zakładanie kolejnych kanałów o podobnych nazwach „na zapas” oraz odpowiadanie na fałszywym kanale w komentarzach pełnych emocji. Pierwsze utrudnia widzom rozpoznanie prawdziwego kanału, drugie podbija zasięg fałszywego.
Jak utrudnić podszywanie się w przyszłości?
Prawdziwy kanał powinien mieć nick zgodny z nazwą firmy, uzupełniony opis i link do strony internetowej, a strona firmy powinna linkować do kanału. Dzięki temu każdy, kto ma wątpliwości, może w kilka sekund sprawdzić, który kanał jest oficjalny. Dobrze jest też ustawić powiadomienia o nowych wzmiankach nazwy firmy w sieci. Sposób konfiguracji opisuję we wpisie o tym, jak ustawić Alerty Google dla firmy.
Najczęstsze pytania
Czy właściciel fałszywego kanału dowie się, kto go zgłosił?
Przy zgłoszeniu kanału z tytułu zasad społeczności nie, ponieważ takie zgłoszenie jest anonimowe. Inaczej jest przy skardze dotyczącej znaku towarowego: zgłaszający wyraża w niej zgodę na przekazanie skargi osobie, która opublikowała treści. Kto nie chce ujawniać swoich danych, powinien poprzestać na pierwszej drodze albo działać przez pełnomocnika.
Czy do zgłoszenia potrzebny jest własny kanał na YouTube?
Potrzebne jest konto Google, bo zgłoszenie składa się po zalogowaniu. Własny kanał nie jest warunkiem, ale bardzo pomaga, ponieważ pozwala wskazać oryginał, z którym fałszywy kanał można porównać. Firma bez kanału powinna w opisie podać adres strony internetowej i inne oficjalne profile.
Ile trwa rozpatrzenie zgłoszenia?
YouTube informuje, że zgłaszane filmy sprawdza przez całą dobę, siedem dni w tygodniu, lecz nie podaje terminu, w którym zapadnie decyzja w sprawie kanału. Z mojego doświadczenia wynika, że czas bywa bardzo różny i zależy głównie od tego, jak czytelne jest zgłoszenie. Sprawy oparte na formularzach prawnych wymagają zwykle więcej korespondencji.
Czy firma bez zarejestrowanego znaku towarowego może coś zrobić?
Tak. Zasady dotyczące podszywania się chronią każdy istniejący podmiot i nie wymagają rejestracji znaku, więc zgłoszenie kanału jest dostępne dla każdej firmy. W skardze dotyczącej znaku towarowego można z kolei zaznaczyć, że znak nie jest zarejestrowany, ale firmie przysługuje prawo do jego użytkowania, i wskazać podstawę tego prawa.
Czy da się zgłosić kanał bez logowania?
Formularz na stronie kanału wymaga zalogowania. Bez konta pozostaje droga prawna, czyli powiadomienie wysłane do działu prawnego YouTube e-mailem lub listem, z danymi wymaganymi w skardze. Jest to jednak droga wolniejsza i zarezerwowana dla spraw prawnych, a nie dla zwykłych zgłoszeń naruszenia zasad.
Czy po usunięciu kanału fałszywy profil może wrócić?
Może, ponieważ założenie nowego kanału zajmuje kilka minut. Dlatego po zamknięciu sprawy należy zachować całą dokumentację i gotowy tekst zgłoszenia, a nazwę firmy sprawdzać w wyszukiwarce YouTube regularnie. Ponowne zgłoszenie, oparte na tych samych materiałach, zajmuje wtedy znacznie mniej czasu.
Co zrobić, gdy to samo dzieje się w innych serwisach?
Osoby podszywające się pod firmę rzadko ograniczają się do jednego miejsca. Każdy serwis ma własny tryb zgłoszeń, dlatego trzeba je składać osobno. Procedury dla serwisów Meta opisałem we wpisie o tym, jak zgłosić fałszywe konto na Facebooku lub Instagramie.
Brak czasu albo ochoty, żeby zająć się tym samodzielnie?
Zgłoszenie fałszywego kanału nie jest trudne, ale wymaga spokoju, dokładności i kilku godzin, których w firmie zwykle brakuje, zwłaszcza gdy klienci już dzwonią z pytaniami. Mogę przejąć tę sprawę w całości: sprawdzę, czy kanał rzeczywiście narusza zasady, zabezpieczę dowody, wybiorę właściwy formularz, przygotuję treść zgłoszeń dla kanału i dla poszczególnych filmów, a potem będę pilnować odpowiedzi i w razie potrzeby przygotuję kolejne kroki. Pomogę też ułożyć krótki komunikat dla klientów, żeby wiedzieli, który kanał jest prawdziwy.
Wystarczy zadzwonić pod numer 533 525 168 albo napisać na adres info@lukaszwudyka.pl i podać nazwę firmy oraz adres kanału, który budzi niepokój. Odpowiem, co da się zrobić i od czego zacząć.
