Otwiera się w nowej karcie
Ścieżka: Reputacja, PR i hejt

Fałszywe opinie: zgłaszanie, odwołania i droga prawna

Jak rozpoznać fałszywą opinię, zgłosić ją w Google i innych serwisach, śledzić status zgłoszenia i złożyć odwołanie. Z przeglądem przepisów, które chronią firmę przed nieprawdziwymi wpisami, oraz z zasadami odpowiadania, zanim opinia zniknie.

  • Poziom: średni
  • 83 minut
  • 6 lekcji
  • Egzamin: 10 pytań
  • Certyfikat

Postęp: 0 z 6 lekcji. Postęp zapisuje się w tej przeglądarce.

Akademia Łukasza Wudyki

Czego się Państwo nauczą

  • Odróżniać opinię fałszywą od krytycznej, ale prawdziwej
  • Zgłaszać opinie w Google we właściwej kategorii naruszenia
  • Śledzić status zgłoszenia i składać odwołania z nowymi argumentami
  • Zgłaszać fałszywe opinie w innych serwisach i korzystać z praw z DSA
  • Znać przepisy, które chronią firmę przed nieprawdziwymi wpisami

Dla kogo jest to szkolenie

Dla właścicieli firm, menedżerów placówek, osób prowadzących Profil Firmy w Google i działów obsługi klienta. Szczególnie dla firm, które dostały serię podejrzanych ocen, opinię wystawioną przez konkurencję albo wpis od osoby, która nigdy nie była klientem.

Przydatny jest dostęp do Profilu Firmy w Google jako właściciel lub menedżer oraz podstawowa znajomość odpowiadania na opinie.

Jak wygląda nauka

Szkolenie ma 6 lekcji w 3 modułach. Każda lekcja to krótka seria slajdów, notatki z przykładami i wskazówka z praktyki. Na końcu czeka egzamin z 10 pytań. Wynik od 80% daje certyfikat z numerem, który można sprawdzić na stronie weryfikacji i dodać do profilu na LinkedIn.

Moduł 1 z 3

Rozpoznanie

1.1

Fałszywa czy tylko negatywna

10 min

Lekcja 1.1 · slajd 1 z 2

Sygnały fałszywej opinii

  • Autor nie figuruje w bazie klientów ani w kalendarzu
  • Opis zdarzeń, które nie mogły mieć miejsca
  • Seria ocen w krótkim czasie z nowych kont

Lekcja 1.1 · slajd 2 z 2

Opinie, które zwykle zostają

  • Krytyka obsługi, cen czy czasu oczekiwania
  • Sama ocena gwiazdkowa bez treści
  • Ostre, ale prawdziwe relacje klientów

Notatki do lekcji

Pierwsze pytanie przy złej opinii brzmi: czy ta osoba była klientem i czy opisuje prawdziwe zdarzenie. Fałszywa opinia to taka, która nie wynika z rzeczywistego doświadczenia z firmą. Może ją napisać konkurent, były pracownik udający klienta, osoba, której firma nigdy nie obsłużyła, albo wykonawca zlecenia z serwisu sprzedającego opinie. Negatywna opinia prawdziwego klienta, nawet niesprawiedliwa w ocenie, fałszywa nie jest.

Sygnały ostrzegawcze to: brak autora w bazie klientów i kalendarzu wizyt, opis usług, których firma nie świadczy, daty, w których placówka była zamknięta, nowe konta bez historii albo z opiniami wyłącznie o firmach z jednej branży i jednego miasta, a także seria jedynek w ciągu kilku godzin. Każdy taki sygnał warto zapisać, bo trafi do zgłoszenia. Jak opisać w zgłoszeniu, że autor nie był klientem, wyjaśnia artykuł Opinia od osoby, która nie była klientem.

Ostrożność obowiązuje w obie strony. Zgłaszanie prawdziwych opinii jako fałszywych zwykle kończy się odrzuceniem, a publiczne oskarżenie klienta o kłamstwo potrafi zaszkodzić bardziej niż sama opinia. Ocena gwiazdkowa bez treści rzadko narusza zasady, a zarzuty dotyczące cen czy czasu oczekiwania to subiektywna ocena, do której klient ma prawo. Wtedy lepszą drogą jest odpowiedź, opisana w szkoleniu Opinie w Google i w artykule Opinia z samą oceną, bez treści.

Następna lekcja
1.2

Zasady Google dotyczące opinii

10 min

Lekcja 1.2 · slajd 1 z 2

Najczęstsze naruszenia

  • Fałszywe zaangażowanie, czyli opinie niewynikające z doświadczenia
  • Konflikt interesów: konkurencja, pracownicy, byli pracownicy
  • Treści nie na temat, nękanie, wulgaryzmy, dane osobowe

Lekcja 1.2 · slajd 2 z 2

Ograniczenia dla profilu

  • Usunięcie fałszywych opinii
  • Czasowa blokada nowych opinii
  • Ostrzeżenie dla użytkowników o usuniętych fałszywych opiniach

Notatki do lekcji

Zasady Google dotyczące treści dodawanych przez użytkowników opisują, jakich opinii nie wolno publikować. Dla firm najważniejsze są dwie kategorie. Fałszywe zaangażowanie obejmuje opinie, które nie odzwierciedlają prawdziwego doświadczenia, w tym opinie kupione, pisane masowo lub z wielu kont. Konflikt interesów obejmuje opinie pisane przez konkurentów o konkurencji, przez obecnych i byłych pracowników o pracodawcy oraz przez właścicieli o własnej firmie.

Pozostałe kategorie dotyczą treści: nękanie, mowa nienawiści, wulgaryzmy, treści nie na temat, na przykład o polityce zamiast o usłudze, dane osobowe oraz treści o charakterze seksualnym. Opinia z wulgaryzmami albo z nazwiskiem i numerem telefonu pracownika może zostać usunięta, nawet jeśli autor był klientem. Wybór właściwej kategorii ma znaczenie, bo ułatwia ocenę zgłoszenia; przykłady zawierają artykuły Opinia z wulgaryzmami w Google i Opinia zawiera dane osobowe pracownika.

Zasady działają też w drugą stronę. W pomocy Profilu Firmy Google opisuje ograniczenia dla profili, w których wykryje fałszywe opinie: usunięcie takich opinii, czasową blokadę dodawania nowych, ukrycie dotychczasowych i ostrzeżenie widoczne dla użytkowników, że z profilu usunięto fałszywe opinie. Właściciel dostaje o tym wiadomość e-mail i może się odwołać. Dlatego kupowanie opinii „na odbudowę średniej” po ataku to najgorszy możliwy pomysł: zamiast odzyskać ocenę, firma ryzykuje utratę wszystkich opinii.

Następna lekcja

Moduł 2 z 3

Zgłaszanie w Google

2.1

Zgłoszenie krok po kroku

12 min

Lekcja 2.1 · slajd 1 z 2

Gdzie zgłosić

  • W Mapach Google przy opinii
  • W panelu Profilu Firmy w sekcji opinii
  • W narzędziu Google do zarządzania opiniami

Lekcja 2.1 · slajd 2 z 2

Co przygotować

  • Link do opinii i zrzut ekranu
  • Właściwą kategorię naruszenia
  • Notatkę z weryfikacji autora w bazie klientów

Notatki do lekcji

Opinię można zgłosić na trzy sposoby: w Mapach Google przy samej opinii, w panelu Profilu Firmy w sekcji opinii oraz w narzędziu Google do zarządzania opiniami, w którym widać listę zgłoszeń i ich status. Zgłoszenie z panelu lub z narzędzia jest wygodniejsze, bo pozwala od razu śledzić decyzję. Ścieżkę z opisem każdego ekranu zawiera artykuł Jak zgłosić fałszywą opinię w Google? Instrukcja krok po kroku.

Najważniejszy jest wybór kategorii naruszenia. Opinia konkurenta to konflikt interesów, opinia osoby, która nigdy nie była klientem, to zwykle fałszywe zaangażowanie, a wpis z obelgami to nękanie lub wulgaryzmy. Gdy opinia narusza kilka zasad, warto wybrać tę, którą najłatwiej wykazać. Przy serii opinii z jednego dnia każdą zgłasza się osobno, a dodatkowo można opisać atak pomocy technicznej Profilu Firmy. Szczegóły zawierają artykuły Seria negatywnych opinii w jeden dzień i Opinia wystawiona przez konkurencję.

Zgłoszenie warto zrobić niezależnie od odpowiedzi publicznej. Krótka, spokojna odpowiedź pod opinią, na przykład że firma nie znajduje w dokumentacji takiej wizyty i prosi o kontakt w celu wyjaśnienia, pokazuje klientom, że sprawa jest traktowana poważnie. Odpowiedź nie powinna zawierać oskarżeń ani danych innych klientów. Jak sprostować fakty bez wchodzenia w spór, opisuje artykuł Odpowiedź na nieprawdziwą opinię.

Następna lekcja
2.2

Status zgłoszenia i odwołanie

12 min

Lekcja 2.2 · slajd 1 z 2

Narzędzie do zarządzania opiniami

  • Lista zgłoszonych opinii
  • Status: w trakcie oceny, usunięta lub bez naruszenia
  • Możliwość odwołania od decyzji

Lekcja 2.2 · slajd 2 z 2

Dobre odwołanie

  • Nowe argumenty i dowody
  • Fakty, które można samodzielnie sprawdzić
  • Rzeczowy opis bez emocji

Notatki do lekcji

Po zgłoszeniu ocena trwa zwykle od kilku dni do kilku tygodni. Status sprawdza się w narzędziu Google do zarządzania opiniami: widać tam, czy zgłoszenie jest w trakcie oceny, czy opinia została usunięta, czy też Google nie stwierdził naruszenia. Jak korzystać z narzędzia, opisuje artykuł Narzędzie Google do zarządzania opiniami.

Gdy Google nie stwierdzi naruszenia, w narzędziu pojawia się możliwość odwołania. Odwołanie ma sens, jeśli firma ma nowe argumenty: dowód, że autor nie był klientem, zrzuty ekranu innych opinii tego samego konta, informację o serii ataków albo o powiązaniu autora z konkurencją. Powtórzenie pierwszego zgłoszenia bez nowych faktów rzadko zmienia decyzję. Co napisać w odwołaniu, opisuje artykuł Google odrzucił zgłoszenie opinii? Jak złożyć odwołanie.

Jeśli opinia nie narusza zasad Google, ale narusza prawo, na przykład zawiera nieprawdziwy zarzut popełnienia przestępstwa, osobną drogą jest formularz Google do zgłaszania treści z przyczyn prawnych. Wymaga on wskazania konkretnych fragmentów i wyjaśnienia, dlaczego są niezgodne z prawem. Jak go wypełnić, opisuje artykuł Zgłoszenie opinii z przyczyn prawnych. Zgłoszenie naruszenia zasad i zgłoszenie prawne to dwie niezależne ścieżki, z których można korzystać równolegle.

Następna lekcja

Moduł 3 z 3

Inne serwisy i prawo

3.1

Facebook, Trustpilot, ZnanyLekarz, GoWork

12 min

Lekcja 3.1 · slajd 1 z 2

Każdy serwis ma własne zasady

  • Facebook: rekomendacje i komentarze
  • Trustpilot: opinie budzące wątpliwości
  • ZnanyLekarz i GoWork: regulaminy i formularze

Lekcja 3.1 · slajd 2 z 2

Prawa z DSA

  • Mechanizm zgłaszania nielegalnych treści
  • Uzasadnienie decyzji serwisu
  • Wewnętrzna skarga i pozasądowe rozstrzygnięcie sporu

Notatki do lekcji

Poza Google opinie o firmie pojawiają się w wielu serwisach i każdy z nich ma własny regulamin oraz formularz zgłoszeń. Na Facebooku zgłasza się rekomendacje i komentarze, w Trustpilot opinie, które budzą wątpliwości co do autentyczności, w ZnanyLekarz opinie naruszające regulamin, a w GoWork wpisy naruszające prawo. Ścieżki dla tych serwisów opisują artykuły Fałszywe opinie na Facebooku, Opinia w Trustpilot budzi wątpliwości, Opinia w serwisie ZnanyLekarz narusza regulamin i Wpis w serwisie GoWork narusza prawo.

Od 17 lutego 2024 roku w całej Unii Europejskiej w pełni stosuje się akt o usługach cyfrowych (DSA). Serwis, w którym użytkownicy publikują treści, musi mieć prosty sposób zgłaszania treści nielegalnych i informować zgłaszającego o decyzji oraz możliwościach jej zaskarżenia. Platformy internetowe, z wyjątkiem mikro i małych przedsiębiorstw, muszą też zapewnić odwołanie w wewnętrznym systemie rozpatrywania skarg, a spór można skierować do certyfikowanego organu pozasądowego rozstrzygania sporów. Zgłoszenie oparte na DSA powinno zawierać dokładny adres treści, wyjaśnienie, dlaczego jest nielegalna, oraz dane zgłaszającego.

Serwisy i sklepy, które same zbierają opinie, mają też obowiązki wobec konsumentów. Przedsiębiorca udostępniający opinie o produktach musi informować, czy i w jaki sposób sprawdza, że pochodzą one od osób, które kupiły produkt lub z niego korzystały. Dotyczy to także sklepów internetowych pokazujących opinie na własnej stronie, a jak spełnić ten obowiązek, opisuje artykuł Informacja o weryfikacji opinii w sklepie.

Następna lekcja
3.2

Przepisy, które chronią firmę

12 min

Lekcja 3.2 · slajd 1 z 2

Prawo cywilne

  • Dobra osobiste firmy: art. 23, 24 i 43 Kodeksu cywilnego
  • Nieuczciwa konkurencja: art. 14 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
  • Żądanie usunięcia skutków, oświadczenia i odszkodowania

Lekcja 3.2 · slajd 2 z 2

Prawo karne i konsumenckie

  • Zniesławienie: art. 212 Kodeksu karnego
  • Fałszywe opinie jako nieuczciwa praktyka rynkowa
  • Postępowania UOKiK przy praktykach na większą skalę

Notatki do lekcji

Gdy zgłoszenia nie pomagają, a opinia wyrządza realną szkodę, można sięgnąć po prawo. Kodeks cywilny chroni dobre imię także osób prawnych, czyli na przykład spółek (art. 43 w związku z art. 23 i 24). Firma może żądać zaniechania naruszenia i usunięcia jego skutków, na przykład przez złożenie oświadczenia odpowiedniej treści, a przy szkodzie majątkowej także odszkodowania. Jeżeli nieprawdziwe informacje rozpowszechnia konkurent, w grę wchodzi art. 14 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, który zakazuje rozpowszechniania nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd wiadomości o przedsiębiorcy w celu przysporzenia korzyści lub wyrządzenia szkody.

Pomówienie firmy o postępowanie, które może poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego do prowadzenia działalności, może wyczerpywać znamiona zniesławienia z art. 212 Kodeksu karnego. To przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, ale na żądanie pokrzywdzonego Policja przyjmuje skargę i w miarę potrzeby zabezpiecza dowody (art. 488 Kodeksu postępowania karnego). Przy anonimowych autorach to często jedyny sposób, by ustalić, kto stoi za kontem, bo serwisy przekazują dane użytkowników organom ścigania i sądom, a nie firmom.

Zamieszczanie fałszywych opinii albo zlecanie ich innym w celu promowania własnych produktów to także nieuczciwa praktyka rynkowa w rozumieniu przepisów o ochronie konsumentów, a gdy praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów, sprawą może zająć się UOKiK. Droga prawna wymaga dowodów i czasu, dlatego warto zaplanować ją z prawnikiem i nie zapowiadać jej w publicznej odpowiedzi pod opinią. Kompleksowe działania przy fałszywych opiniach, od analizy po zgłoszenia i współpracę z kancelarią, obejmuje usługa usuwanie fałszywych opinii, a stały nadzór nad nowymi wpisami monitoring wizerunku w sieci.

Następna lekcja

Sprawdzenie wiedzy

Egzamin końcowy

Egzamin składa się z 10 pytań jednokrotnego wyboru. Pytania i odpowiedzi pojawiają się w losowej kolejności, a wynik liczy serwer, więc nie da się go podejrzeć w kodzie strony. Do zaliczenia potrzeba co najmniej 80% poprawnych odpowiedzi. Liczba podejść nie jest ograniczona, a po każdym podejściu widać wyjaśnienia do pytań.

10pytań
80%próg zaliczenia
15minut na spokojne rozwiązanie
podejść bez limitu

Po zdanym egzaminie

Certyfikat ukończenia szkolenia

Po zdanym egzaminie wystarczy podać imię i nazwisko oraz adres e-mail. Certyfikat powstaje od razu, ma własny numer i stronę weryfikacji pod adresem lukaszwudyka.pl/akademia/certyfikat/. Na certyfikacie jest nazwa szkolenia „Fałszywe opinie: zgłaszanie i odwołania”, wynik egzaminu, data wydania i podpis Łukasza Wudyki.

  • Link do certyfikatu przychodzi na podany adres e-mail.
  • Certyfikat można zapisać jako PDF albo wydrukować w formacie A4.
  • Jednym przyciskiem dodaje się go do sekcji „Licencje i certyfikaty” na LinkedIn.
  • Każdy może sprawdzić autentyczność po numerze na stronie weryfikacji.

Pytania

Najczęstsze pytania o to szkolenie

Ile trwa rozpatrzenie zgłoszenia opinii w Google?

Zwykle od kilku dni do kilku tygodni. Status widać w narzędziu do zarządzania opiniami, a po decyzji o braku naruszenia można złożyć odwołanie z nowymi argumentami.

Czy firma może poznać dane autora anonimowej opinii?

Zwykle nie bezpośrednio, bo serwisy chronią dane użytkowników. Dane mogą uzyskać organy ścigania lub sąd w toku postępowania, dlatego przy poważnych naruszeniach rozwiązaniem bywa skarga lub zawiadomienie złożone na Policji.

Czy odpowiadać na opinię zgłoszoną jako fałszywa?

Tak, krótko i spokojnie. Do czasu decyzji opinia jest widoczna dla klientów, którzy powinni poznać stanowisko firmy, a rzeczowa odpowiedź nie przeszkadza w zgłoszeniu.

Co zrobić, gdy znikają prawdziwe opinie klientów?

Najczęściej to działanie automatycznych filtrów Google, które ukrywają opinie uznane za podejrzane. Przyczyny opisuje artykuł Opinie klientów znikają z wizytówki Google, a to, co może sprawdzić autor opinii, artykuł Klient dodał opinię, ale jej nie widać.

Co dalej

Następne kroki

Wymagane pola: 0 z 5

    1Dane kontaktowe
    2Czego dotyczy sprawa?
    3Opis sprawy
    Podpowiedzi do opisu:
    Bez zobowiązańDane tylko do odpowiedzi

    Wiadomość dotarła

    Dziękujemy. Odpowiemy najszybciej, jak to możliwe. W pilnej sprawie prosimy dzwonić: 533 543 333.

    Wymagane pola: 0 z 5

    Formularz: odpowiedź zwykle tego samego dnia. Komentarz w 60 minut tylko po telefonie: 533 525 168.

      1Dane kontaktowe
      2Czego dotyczy sprawa?
      3Opis sprawy
      Podpowiedzi do opisu:
      Bez zobowiązańDane tylko do odpowiedzi

      Wiadomość dotarła

      Dziękujemy. Odpowiemy najszybciej, jak to możliwe. W pilnej sprawie prosimy dzwonić: 533 525 168.

      Otrzymuj nasze komentarze

      Wystarczy podać adres e-mail redakcji, a każdy nowy komentarz wyślemy na skrzynkę w chwili publikacji. Bez sprawdzania strony.