Podwyżka cen jest w firmie decyzją rachunkową, ale dla klienta jest przede wszystkim wiadomością, którą ktoś mu przekazał dobrze albo źle. Ta sama kwota potrafi przejść niemal bez echa albo wywołać falę rezygnacji, pretensji przy ladzie i jednogwiazdkowych opinii. O różnicy decyduje zwykle nie wysokość zmiany, lecz to, czy klient dowiedział się o niej wcześniej, od samej firmy, z jasnym wyjaśnieniem i z czasem na decyzję. Zaskoczenie przy kasie albo na fakturze odbierane jest jako brak szacunku, a nie jako zwykła zmiana cennika.
Ta instrukcja jest przeznaczona dla właścicieli małych i średnich firm: usługowych, handlowych, gastronomicznych i działających w modelu abonamentowym. Po lekturze będzie wiadomo, kogo podwyżka może objąć od razu, a kogo dopiero po spełnieniu warunków z umowy, jak przygotować zmianę wewnątrz firmy, jak napisać wiadomość do klientów, w jakiej kolejności zaktualizować stronę, wizytówkę w Google i pozostałe miejsca z cenami oraz jak rozmawiać z osobami, które przyjmą zmianę źle. Opisuję też, po czym poznać, że komunikacja się udała, i co zrobić, gdy się nie udała.
Najważniejsze w skrócie
- Niezadowolenie wywołuje najczęściej zaskoczenie i rozbieżne ceny w różnych miejscach, a nie sama kwota podwyżki.
- Nowy cennik dotyczy nowych zamówień, natomiast w umowach trwających zmiana ceny wymaga podstawy w umowie albo zgody klienta.
- O zmianie powinien najpierw dowiedzieć się zespół, potem stali klienci w osobnej wiadomości, a dopiero na końcu ogół odbiorców.
- W dniu zmiany ceny muszą być jednakowe na stronie, w lokalu, w ofertach i w Profilu Firmy w Google, gdzie cenę usługi zmienia się przyciskiem „Edytuj usługi”.
- Po podwyżce każda ogłaszana obniżka wymaga podania najniższej ceny z 30 dni przed obniżką, więc pozorna promocja szybko wychodzi na jaw.
Po czym poznać, że podwyżka została źle zakomunikowana?
Pierwszym sygnałem są pytania zadawane w tonie pretensji: klient dzwoni lub pisze, że „nikt go nie uprzedził”, że na stronie widział inną kwotę albo że pracownik podał mu przez telefon starą cenę. Drugim sygnałem są rezygnacje, które pojawiają się nie w chwili ogłoszenia zmiany, lecz po pierwszej fakturze lub pierwszym paragonie z nową kwotą. Trzecim są opinie w internecie, w których słowo „drogo” występuje razem z zarzutem nieuczciwości. To ważne rozróżnienie: klient, który uważa cenę za wysoką, po prostu porównuje oferty, natomiast klient, który czuje się oszukany, opowiada o tym innym.
Przyczyny da się uporządkować i każdą z nich sprawdzić w kilka minut. Wystarczy przejrzeć skrzynkę i historię rozmów z ostatnich dni po zmianie i zapisać, czego dokładnie dotyczyły zastrzeżenia: terminu, braku informacji, rozbieżności cen, tonu wiadomości czy samej kwoty. Jeżeli większość uwag dotyczy kwoty, problem leży w ofercie i jej wartości dla klienta. Jeżeli dotyczy sposobu przekazania, problem jest komunikacyjny i można go naprawić bez wycofywania podwyżki. Poniższe zestawienie pomaga dopasować objaw do przyczyny i do działania.
| Objaw | Najczęstsza przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Klient dowiaduje się o nowej cenie przy płatności | Brak wcześniejszej zapowiedzi albo zapowiedź tylko w jednym kanale | Zapowiedź z wyprzedzeniem w wiadomości imiennej, na stronie i w lokalu |
| Klient powołuje się na starą cenę z internetu | Nieaktualny cennik na stronie, w wizytówce Google lub w starym wpisie | Przegląd wszystkich miejsc z cenami i poprawka tego samego dnia |
| Pracownicy podają różne kwoty i różne powody | Zespół nie dostał jednego opisu zmiany i odpowiedzi na typowe pytania | Krótka notatka dla zespołu przed ogłoszeniem zmiany |
| Abonent kwestionuje fakturę z wyższą kwotą | Zmiana ceny w trwającej umowie bez podstawy w umowie lub bez zgody | Sprawdzenie umowy, korekta rozliczenia, propozycja aneksu |
| W opiniach pojawia się zarzut nieuczciwości | Wiadomość ogólnikowa, bez kwot, albo podwyżka ukryta w drobnym druku | Jasne uzupełnienie informacji i spokojna odpowiedź na każdą opinię |
Kogo podwyżka może objąć od razu, a kogo dopiero po spełnieniu warunków?
Zanim powstanie pierwsze zdanie komunikatu, trzeba ustalić, wobec kogo nowa cena w ogóle może obowiązywać. To pytanie prawne, ale ma bezpośredni skutek wizerunkowy: najgłośniejsze spory o podwyżki nie dotyczą kwot, tylko sytuacji, w których firma podniosła opłatę osobom mającym ważną umowę ze starą ceną. Klientów należy więc podzielić na dwie grupy i dla każdej przygotować inny sposób działania.
Nowe zamówienia i nowi klienci
Wobec osób, które dopiero zamierzają coś kupić lub zamówić, firma ustala ceny swobodnie. Warunek jest jeden: klient musi poznać cenę, zanim zwiąże się umową. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przypomina, że przedsiębiorca przed zawarciem umowy informuje konsumenta w sposób jasny i zrozumiały o łącznej cenie lub wynagrodzeniu wraz z podatkami oraz o opłatach dodatkowych. Ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług wymaga z kolei, aby w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług cena była uwidoczniona. Jeżeli w lokalu wisi stary cennik, a przy kasie obowiązuje nowy, powstaje nie tylko konflikt z klientem, lecz także ryzyko kary: wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej może nałożyć karę pieniężną do 20 tysięcy złotych, a przy co najmniej trzykrotnym naruszeniu w ciągu 12 miesięcy do 40 tysięcy złotych.
Osobną sprawą są zamówienia już przyjęte, wyceny zaakceptowane przez klienta i rezerwacje potwierdzone ze wskazaniem kwoty. Tu obowiązuje cena uzgodniona, nawet jeśli wykonanie przypada po dniu zmiany cennika. Radzę przyjąć prostą zasadę i zapisać ją w komunikacie: wszystko, co zostało zamówione lub potwierdzone przed dniem zmiany, jest rozliczane po dotychczasowej cenie. Taka deklaracja kosztuje niewiele, a usuwa najczęstszy powód nieporozumień. Przy ofertach wysłanych, lecz jeszcze niezaakceptowanych, warto sprawdzić, czy podano w nich termin ważności, i uszanować go.
Abonamenty, umowy stałe i inne umowy trwające
W umowach o charakterze ciągłym, takich jak abonament, stała obsługa, karnet odnawialny czy najem sprzętu, ceny nie zmienia się samym ogłoszeniem. Kodeks cywilny pozwala wprowadzić nowy wzorzec, czyli regulamin lub cennik, w trakcie trwania takiej umowy, ale tylko wtedy, gdy został on drugiej stronie doręczony, a strona nie wypowiedziała umowy w najbliższym terminie wypowiedzenia. W umowach z konsumentami dochodzą dalsze ograniczenia. Za niedozwolone uważa się w razie wątpliwości postanowienia, które pozwalają przedsiębiorcy jednostronnie zmienić umowę bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie, a także takie, które pozwalają podwyższyć cenę po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy.
W praktyce oznacza to trzy pytania do własnej umowy. Po pierwsze, czy zawiera ona postanowienie o możliwości zmiany ceny i czy wymienia konkretne przyczyny takiej zmiany. Po drugie, czy klient ma zapewnioną możliwość rezygnacji bez dodatkowych kosztów, gdy nie zgadza się na nową cenę. Po trzecie, czy umowa jest zawarta na czas nieoznaczony, czy na czas oznaczony ze stałą ceną. Jeżeli umowa nie daje podstawy do zmiany, bezpieczną drogą jest aneks podpisany przez obie strony albo wprowadzenie nowej ceny dopiero od kolejnego okresu, po wygaśnięciu obecnej umowy. Te same przepisy o ochronie przed niedozwolonymi postanowieniami stosuje się również do osób prowadzących jednoosobową działalność, jeżeli umowa nie ma dla nich charakteru zawodowego. Przy większej liczbie abonentów treść zawiadomienia powinien przed wysyłką przeczytać prawnik, ponieważ ocena konkretnej umowy zawsze zależy od jej brzmienia.
Jak przygotować podwyżkę, zanim ktokolwiek się o niej dowie?
Dobra komunikacja zaczyna się kilka tygodni przed ogłoszeniem. Im dłuższy cykl zakupowy i im większy udział danej usługi w wydatkach klienta, tym więcej czasu potrzeba między zapowiedzią a dniem zmiany. Przy drobnych zakupach codziennych wystarcza zwykle kilkanaście dni, przy stałej obsłudze firm uczciwym odstępem jest co najmniej jeden pełny okres rozliczeniowy, a w umowach trwających obowiązuje to, co wynika z umowy i z terminu wypowiedzenia. Nie ma jednego urzędowego terminu dla wszystkich branż, dlatego decyduje umowa oraz zdrowy rozsądek: klient ma zdążyć porównać oferty i podjąć decyzję bez pośpiechu.
Przygotowania najlepiej przeprowadzić w stałej kolejności, bo każda następna czynność korzysta z wyników poprzedniej.
- Ustalenie zakresu i dnia zmiany Należy spisać, które pozycje cennika rosną, o ile i od którego dnia, a które zostają bez zmian. Jedna data dla wszystkich pozycji jest łatwiejsza do zapamiętania niż kilka terminów.
- Podział klientów na grupy Osobno wypisuje się nowych klientów, osoby z przyjętymi zamówieniami, stałych odbiorców bez umowy pisemnej oraz klientów z umową trwającą. Dla każdej grupy zapisuje się, od kiedy i na jakiej podstawie obowiązuje nowa cena.
- Spisanie prawdziwych powodów Wystarczą dwa lub trzy konkretne powody, które da się wykazać, na przykład wyższe koszty materiałów, energii, wynagrodzeń albo rozszerzony zakres usługi. Powód zmyślony lub ogólnikowy szkodzi bardziej niż brak uzasadnienia.
- Lista wszystkich miejsc z ceną Na liście powinny znaleźć się: strona internetowa, sklep, cennik w lokalu, wzory ofert i umów, stopki wiadomości, Profil Firmy w Google, media społecznościowe, katalogi branżowe i materiały drukowane.
- Notatka dla zespołu Pracownicy dostają jedną stronę: co się zmienia, od kiedy, dlaczego, kogo zmiana nie dotyczy oraz gotowe odpowiedzi na pięć najczęstszych pytań. Zespół dowiaduje się pierwszy, nigdy od klientów.
- Wyznaczenie osoby do trudnych rozmów Jedna osoba z prawem do decyzji odpowiada na zastrzeżenia, których zespół nie potrafi rozstrzygnąć, i pilnuje, aby każda odpowiedź była spójna z ogłoszeniem.

Na tym etapie zapada także decyzja, co klient dostaje w zamian za wcześniejszą informację. Najprostszym rozwiązaniem jest możliwość zamówienia lub przedłużenia współpracy po dotychczasowej cenie do dnia poprzedzającego zmianę. Stałym klientom można zaproponować utrzymanie starej ceny przez dodatkowy, wyraźnie określony czas. Takie rozwiązania działają tylko wtedy, gdy są prawdziwe i jednakowe dla całej grupy: wyjątki przyznawane po cichu wybranym osobom prędzej czy później wychodzą na jaw i podważają całe uzasadnienie zmiany. Nie zalecam natomiast łączenia podwyżki z ogłaszaną zaraz potem „promocją”, o czym więcej w części o błędach.
Kto woli nie zajmować się tym samodzielnie, może zadzwonić pod numer 533 525 168 albo napisać na adres info@lukaszwudyka.pl, a przejmę przygotowanie całej komunikacji. Układam wtedy harmonogram, piszę wiadomości dla poszczególnych grup klientów i notatkę dla zespołu oraz wskazuję wszystkie miejsca w sieci, w których cena wymaga poprawienia.
Jak napisać wiadomość o podwyżce, żeby klient ją zrozumiał i przyjął?
Wiadomość o zmianie ceny ma odpowiedzieć na pięć pytań, w tej kolejności: co się zmienia, od kiedy, o ile, dlaczego i co klient może zrobić. Najważniejsza informacja należy do pierwszego zdania i do tematu wiadomości. Temat w rodzaju „Ważne informacje o współpracy” jest odbierany jako próba ukrycia sedna, podobnie jak podwyżka wspomniana w czwartym akapicie długiego listu o planach firmy. Znacznie lepiej działa temat rzeczowy, na przykład „Zmiana cennika od 1 marca”. Klient, który od razu wie, o co chodzi, czyta dalej spokojniej niż ten, który musi się tego domyślać.
Kwoty podaje się wprost: stara cena, nowa cena, różnica. Określenia „niewielka korekta”, „aktualizacja warunków” czy „dostosowanie stawek” bez liczb budzą nieufność, ponieważ każdy klient i tak przeliczy zmianę sam, a ogólnik uzna za unik. Uzasadnienie powinno zmieścić się w dwóch lub trzech zdaniach i dotyczyć faktów, a nie emocji. Nie należy przepraszać za samą decyzję ani obwiniać dostawców, urzędów czy konkurencji: firma, która tłumaczy się zbyt długo, sprawia wrażenie niepewnej własnej wyceny. W zupełności wystarcza zdanie o kosztach, które wzrosły, i zdanie o tym, co pozostaje bez zmian albo co klient zyskuje.
Ostatnia część wiadomości mówi, co klient może zrobić: do kiedy zamówi po dotychczasowej cenie, z kim może porozmawiać i, w przypadku umów trwających, w jaki sposób i w jakim terminie może zrezygnować, jeśli nowej ceny nie akceptuje. To zdanie bywa pomijane ze strachu przed rezygnacjami, tymczasem jego brak wywołuje ich więcej, bo klient czuje się pozbawiony wyboru. Poniższy wzór można dostosować do własnej branży, uzupełniając miejsca w nawiasach kwadratowych.
Temat: Zmiana cennika od [dzień i miesiąc]. Szanowni Klienci, od [dzień i miesiąc] zmieniamy ceny części naszych usług. Cena usługi [nazwa] wzrośnie z [kwota] do [kwota]. Pozostałe pozycje cennika pozostają bez zmian. Powodem jest wzrost kosztów [materiałów, energii, pracy], których nie jesteśmy w stanie dłużej pokrywać bez szkody dla jakości. Wszystkie zamówienia złożone i potwierdzone do [dzień i miesiąc] rozliczymy po dotychczasowych cenach. Pełny cennik znajduje się pod adresem [adres strony]. Na pytania odpowiada [imię i nazwisko], tel. [numer], e-mail [adres]. Dziękujemy za dotychczasową współpracę.
Wersja dla klientów z umową trwającą wymaga dwóch dodatkowych elementów: wskazania postanowienia umowy, na podstawie którego następuje zmiana, oraz jasnej informacji o prawie do rezygnacji i terminie, w którym można z niego skorzystać. Do takiej wiadomości dołącza się nowy cennik lub regulamin w pliku, który da się zapisać, i wysyła ją w sposób przewidziany w umowie dla zawiadomień. Warto zachować dowód wysyłki i datę, ponieważ w razie sporu to firma będzie wykazywać, że klient mógł zapoznać się z nowymi warunkami. Ton pozostaje ten sam: rzeczowy, uprzejmy, bez straszenia i bez drobnego druku.
W jakiej kolejności i którymi kanałami poinformować klientów?
Kolejność ma znaczenie, ponieważ klient, który o zmianie dowiaduje się od znajomego albo z przypadkowego wpisu, czuje się pominięty. Najpierw informację otrzymuje zespół, następnie stali i najważniejsi klienci w wiadomości kierowanej imiennie lub w rozmowie, potem pozostali klienci z bazy, a na końcu ogół odbiorców na stronie, w lokalu i w mediach społecznościowych. Przy wysyłce do większej bazy przydają się zasady opisane w tekście o tym, jak prowadzić skuteczną korespondencję e-mail z klientami, zwłaszcza podział odbiorców na grupy i czytelny temat wiadomości.
- Spotkanie z zespołem Na kilka dni przed pierwszą wiadomością do klientów zespół otrzymuje notatkę i ma okazję zadać pytania. Każdy pracownik powinien umieć jednym zdaniem powiedzieć, co się zmienia i od kiedy.
- Rozmowa z najważniejszymi klientami Do odbiorców, od których zależy znaczna część przychodu, należy zadzwonić lub umówić spotkanie, a ustalenia potwierdzić wiadomością. Nikt z tej grupy nie powinien dowiedzieć się o zmianie z wysyłki zbiorczej.
- Wiadomość do pozostałych klientów Wysyła się ją jednego dnia do całej bazy, z rzeczowym tematem i kwotami w treści. Klientom z umową trwającą wysyła się osobną wersję, zgodną z umową.
- Informacja na stronie i w lokalu Na stronie cennika i przy kasie umieszcza się zapowiedź z dniem zmiany. Do dnia zmiany widoczne są obie ceny: obecna i przyszła, każda z wyraźnym opisem.
- Wymiana cenników w dniu zmiany Tego samego dnia rano nowe ceny pojawiają się we wszystkich miejscach z listy przygotowanej wcześniej, a zapowiedź znika lub zostaje zastąpiona krótką informacją o obowiązującym cenniku.
- Przypomnienie przy pierwszym rozliczeniu Do pierwszej faktury lub potwierdzenia zamówienia po nowej cenie warto dodać jedno zdanie przypominające o zmianie i odsyłające do cennika.
Aktualizacja cen w Profilu Firmy w Google
Wizytówka w Google jest miejscem, o którym firmy zapominają najczęściej, a klienci zaglądają tam tuż przed wizytą. Firmy z części kategorii, zwłaszcza usługowych, mogą prezentować w profilu listę usług z opisami i cenami. Według pomocy Google zmianę wprowadza się w kilku ruchach: po otwarciu profilu firmy należy kliknąć „Edytuj usługi”, wybrać usługę do edycji, poprawić szczegóły, takie jak cena i opis, a następnie kliknąć „Zapisz”. Ceny nie należy wpisywać w nazwie usługi niestandardowej: Google zastrzega, że nazwy zawierające między innymi ceny lub numery telefonów naruszają zasady i są automatycznie odrzucane. Właściwym miejscem na kwotę są szczegóły usługi.

Jeżeli firma pokazuje w profilu produkty, postępuje się podobnie: po otwarciu profilu trzeba kliknąć „Edytuj produkty”, wybrać produkt, zmienić odpowiednie pola i kliknąć „Opublikuj”. Gdy z profilem połączone jest konto Merchant Center, po kliknięciu tego przycisku pojawia się możliwość zarządzania produktami właśnie tam i wtedy cenę poprawia się u źródła. Samą zapowiedź podwyżki można ogłosić wpisem: w profilu wybiera się „Wpisy”, potem „Dodaj wpis”, typ „Aktualizacja”, wpisuje treść i klika „Opublikuj”. Trzeba też przejrzeć starsze wpisy z kwotami, ponieważ pozostają widoczne długo: według pomocy Google wpisy są archiwizowane dopiero po 6 miesiącach, o ile nie ustawiono zakresu dat. Wpis ze starą ceną edytuje się lub usuwa, klikając przy nim „Więcej”. Kto chce przy okazji uporządkować całą wizytówkę, znajdzie wskazówki w tekście o tym, jak poprawić widoczność wizytówki w Mapach Google.
Jak odpowiadać na zastrzeżenia, rezygnacje i negatywne opinie?
Część klientów zareaguje źle niezależnie od jakości komunikatu i trzeba się z tym pogodzić przed ogłoszeniem zmiany. Celem nie jest przekonanie wszystkich, tylko to, aby nikt nie miał podstaw do zarzutu nieuczciwości. W rozmowie obowiązuje prosta kolejność: wysłuchać do końca, potwierdzić, że zmiana jest odczuwalna, powtórzyć fakty z ogłoszenia i wskazać dostępne możliwości. Nie należy negocjować ceny z każdym, kto podniesie głos, ponieważ wiadomość o indywidualnych ustępstwach rozchodzi się szybko i zachęca kolejne osoby do nacisku. Jeżeli firma przewiduje wyjątki, powinny wynikać z jasnej zasady, na przykład dłuższego okresu przejściowego dla klientów o określonym stażu.
Zespołowi przydają się gotowe odpowiedzi na powtarzające się pytania. Na pytanie o powód wystarcza to samo uzasadnienie, które znalazło się w wiadomości, bez dodawania nowych argumentów. Na zarzut, że konkurencja jest tańsza, odpowiada się spokojnie, wskazując, co wchodzi w zakres usługi, bez oceniania innych firm. Na zapowiedź rezygnacji właściwą reakcją jest podanie sposobu i terminu rezygnacji oraz podziękowanie za współpracę, a nie przekonywanie za wszelką cenę. Klient potraktowany z szacunkiem przy odejściu bywa tym, który po kilku miesiącach wraca, a w każdym razie nie ma powodu, by opisywać rozstanie w internecie.

Opinie publiczne wymagają odpowiedzi krótkiej i rzeczowej, pisanej z myślą o osobach, które przeczytają ją później. Odpowiedź powinna zawierać podziękowanie za uwagę, jedno zdanie o powodzie zmiany, informację, od kiedy i w jaki sposób klienci byli o niej uprzedzani, oraz zaproszenie do bezpośredniego kontaktu. Nie wolno ujawniać szczegółów zamówień ani danych klienta i nie należy wdawać się w spór o to, czy cena jest „uczciwa”. Szerzej opisałem to w tekście o tym, jak odpowiadać na negatywne opinie w Google. Opinia krytykująca wysokość ceny jest zwykłą oceną klienta i co do zasady nie nadaje się do zgłoszenia jako naruszenie zasad, dlatego jedyną skuteczną reakcją pozostaje dobra odpowiedź.
Po czym poznać, że komunikacja zadziałała, i co zrobić, gdy nie zadziałała?
Ocenę warto oprzeć na kilku prostych obserwacjach z pierwszych tygodni. Dobrym znakiem jest sytuacja, w której pytania klientów dotyczą szczegółów, na przykład terminu złożenia zamówienia po starej cenie, a nie samego faktu zmiany. Kolejnym jest brak sporów o faktury i paragony: skoro nikt nie twierdzi, że nie został uprzedzony, zapowiedź dotarła. Trzecim jest spokój w opiniach i w mediach społecznościowych oraz liczba rezygnacji zbliżona do zwykłej dla danego okresu. Pracownicy powinni przez pierwszy miesiąc zapisywać każdą uwagę dotyczącą cen w jednym miejscu, choćby w arkuszu, z datą, kanałem i krótkim opisem, ponieważ dopiero zestawienie pokazuje, czy problem jest pojedynczy, czy powtarzalny.
Jeżeli uwagi się powtarzają, naprawę zaczyna się od ustalenia, którego elementu zabrakło. Gdy klienci twierdzą, że nie wiedzieli o zmianie, należy sprawdzić, czy wiadomość została doręczona, i wysłać ją ponownie z rzeczowym tematem, a osobom zaskoczonym przy pierwszej płatności zaproponować jednorazowe rozliczenie po starej cenie. Gdy powołują się na starą kwotę znalezioną w sieci, trzeba ją odszukać, poprawić i uszanować wobec tej osoby, bo błąd leży po stronie firmy. Gdy zastrzeżenia zgłaszają klienci z umową trwającą, należy wrócić do umowy: jeśli nie dawała podstawy do zmiany, uczciwym i bezpiecznym wyjściem jest korekta rozliczeń oraz propozycja aneksu albo nowej ceny od kolejnego okresu.
Jakich błędów unikać przy ogłaszaniu nowych cen?
Najpoważniejszym błędem jest podwyżka po cichu, czyli zmiana cennika bez żadnej zapowiedzi, w nadziei, że nikt nie zauważy. Stali klienci zauważają zawsze, a odkrycie zmiany na własną rękę zamienia zwykłą decyzję handlową w zarzut ukrywania. Drugim błędem jest pozorna promocja: podniesienie ceny i ogłoszenie po kilku dniach „obniżki” do poziomu zbliżonego do starej kwoty. Przepisy zamykają tę drogę, ponieważ przy każdej informacji o obniżce obok aktualnej ceny trzeba podać najniższą cenę, jaka obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Obowiązek dotyczy sprzedaży stacjonarnej, internetowej oraz reklamy, więc klient zobaczy obok siebie obie liczby i sam oceni rzetelność oferty.
Trzeci błąd to ukryte podwyżki, czyli zmniejszenie zakresu usługi, opakowania lub liczby wizyt w karnecie przy tej samej cenie, bez słowa wyjaśnienia. Klient odbiera to gorzej niż otwartą zmianę kwoty, bo czuje, że ktoś liczył na jego nieuwagę. Czwartym błędem są nowe opłaty dodatkowe wprowadzane zamiast podwyżki: za dojazd, obsługę zamówienia czy wystawienie dokumentu. Jeżeli są uzasadnione, należy je ogłosić tak samo jak zmianę cennika i podawać przed zawarciem umowy, ponieważ informacja o opłatach dodatkowych należy do tego, co klient ma poznać z wyprzedzeniem. Zalecam też ostrożność z częstotliwością: kilka drobnych zmian w krótkim czasie męczy klientów bardziej niż jedna, dobrze uzasadniona.
Najczęstsze pytania
Z jakim wyprzedzeniem należy poinformować klientów o podwyżce?
Nie istnieje jeden urzędowy termin dla wszystkich firm. Przy sprzedaży jednorazowej wystarcza, że klient zna cenę przed zawarciem umowy, ale ze względów wizerunkowych zapowiedź powinna pojawić się co najmniej kilkanaście dni wcześniej. W umowach trwających decyduje treść umowy oraz termin wypowiedzenia: klient musi otrzymać nowe warunki tak, aby zdążył zrezygnować w najbliższym terminie wypowiedzenia. Przy stałej obsłudze firm rozsądnym minimum jest jeden pełny okres rozliczeniowy.
Czy trzeba podawać powód podwyżki?
Wobec nowych klientów przepisy nie wymagają uzasadniania cennika, jednak krótkie i prawdziwe wyjaśnienie wyraźnie zmniejsza liczbę zastrzeżeń. Inaczej jest w umowach trwających zawartych z konsumentami: jednostronna zmiana umowy wymaga ważnej przyczyny wskazanej w samej umowie, więc w zawiadomieniu należy tę przyczynę nazwać i powołać odpowiednie postanowienie. W obu przypadkach powód powinien być konkretny i możliwy do wykazania, a jego opis nie powinien przekraczać trzech zdań.
Czy można podnieść cenę klientowi, który ma podpisaną umowę na czas oznaczony?
Jeżeli umowa na czas oznaczony przewiduje stałą cenę i nie zawiera postanowienia o jej zmianie, bezpieczną drogą jest wyłącznie aneks podpisany przez obie strony albo nowa cena od kolejnego okresu, po zakończeniu obecnej umowy. Jednostronne podniesienie opłaty naraża firmę na spór, obowiązek zwrotu nadpłat i utratę zaufania. Przy umowach z konsumentami ryzyko jest szczególnie duże, dlatego przed wysyłką zawiadomień treść umowy powinien ocenić prawnik.
Czy stałym klientom warto zostawić starą cenę?
Można, pod warunkiem że zasada jest jasna, jednakowa dla całej grupy i ograniczona w czasie. Dobrze sprawdza się okres przejściowy, w którym stali klienci płacą dotychczasową cenę do wskazanego dnia, a potem przechodzą na nowy cennik. Bezterminowe utrzymywanie starych stawek dla wybranych osób prowadzi do nieporządku w rozliczeniach i do pretensji tych, którzy dowiedzą się, że inni płacą mniej. O okresie przejściowym należy napisać w tej samej wiadomości, w której ogłaszana jest zmiana.
Co zrobić, gdy klient powołuje się na starą cenę znalezioną w internecie?
Najpierw należy ustalić, gdzie dokładnie klient widział tę kwotę, i od razu ją poprawić. Jeżeli stara cena widniała w miejscu prowadzonym przez firmę, na przykład na stronie, w wizytówce Google albo w aktualnym wpisie, rozsądnie jest rozliczyć tę osobę po cenie, którą zobaczyła, i przeprosić za rozbieżność. Koszt takiego gestu jest niewielki w porównaniu ze sporem i negatywną opinią. Następnie trzeba ponownie przejść całą listę miejsc z cenami, bo jeden przeoczony cennik rzadko bywa jedynym.
Czy po podwyżce można od razu ogłosić promocję?
Można, ale trzeba liczyć się z obowiązkiem informacyjnym. Przy każdej ogłaszanej obniżce obok ceny obniżonej podaje się najniższą cenę, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, a jeśli towar lub usługa są w sprzedaży krócej, najniższą cenę od rozpoczęcia sprzedaży. Klient zobaczy więc, że cena sprzed podwyżki była taka sama lub niższa niż promocyjna. Taki zabieg niszczy wiarygodność całej komunikacji o zmianie cennika, dlatego odradzam go nawet wtedy, gdy formalnie jest poprawny.
Źródła
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Kodeks cywilny, Internetowy System Aktów Prawnych Sejmu RP
- Ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług – tekst jednolity, Dziennik Ustaw
- Informacje o obniżkach cen – UOKiK – Prawa konsumenta, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
- Sprzedaż tradycyjna – UOKiK – Prawa konsumenta, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
- Niedozwolone klauzule, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
- Zarządzanie usługami w Profilu Firmy, Pomoc Profilu Firmy w Google
- Edytor produktów, Pomoc Profilu Firmy w Google
- Tworzenie wpisów w profilu firmy i zarządzanie nimi, Pomoc Profilu Firmy w Google
Brak czasu albo ochoty, żeby zająć się tym samodzielnie?
Ogłoszenie podwyżki rzadko jest przyjemnym zadaniem i łatwo je odkładać, aż zabraknie czasu na spokojne przygotowanie. Mogę przeprowadzić cały proces od początku do końca: uporządkować grupy klientów i terminy, napisać wiadomości w kilku wersjach, przygotować notatkę i odpowiedzi dla zespołu, sprawdzić wszystkie miejsca w sieci, w których widnieją ceny, zaktualizować wizytówkę w Google, a po ogłoszeniu pomóc w odpowiedziach na trudne pytania i opinie. W sprawach wymagających oceny umowy wskażę, co powinien przejrzeć prawnik.
Wystarczy krótka rozmowa o tym, co się zmienia i kiedy, a resztę biorę na siebie. Zapraszam do kontaktu telefonicznego pod numerem 533 525 168 albo mailowego na adres info@lukaszwudyka.pl. Odpowiadam na każdą wiadomość i zawsze zaczynam od ustalenia, co w danej firmie jest naprawdę potrzebne.




