Otwiera się w nowej karcie
Ścieżka: Reputacja, PR i hejt

Ekspert w mediach: jak udzielać komentarzy i budować pozycję

Jak sprawić, by dziennikarze dzwonili do firmy po komentarz, przygotować się do rozmowy, mówić krótko i ciekawie, korzystać z autoryzacji i reagować na błędy w publikacjach. Z praktycznymi wskazówkami do rozmów telefonicznych, wywiadów w radiu, podcastach i przed kamerą.

  • Poziom: średni
  • 83 minut
  • 6 lekcji
  • Egzamin: 10 pytań
  • Certyfikat

Postęp: 0 z 6 lekcji. Postęp zapisuje się w tej przeglądarce.

Akademia Łukasza Wudyki

Czego się Państwo nauczą

  • Rozumieć, jak dziennikarze wybierają ekspertów
  • Przygotować stronę dla mediów i listę kontaktów w redakcjach
  • Formułować kluczowe przekazy i krótkie wypowiedzi do cytowania
  • Udzielać wywiadów przez telefon, w radiu, w podcastach i przed kamerą
  • Korzystać z autoryzacji i sprostowania oraz mierzyć efekty pracy z mediami

Dla kogo jest to szkolenie

Dla właścicieli firm, prezesów, specjalistów i rzeczników, którzy chcą komentować wydarzenia w swojej branży w prasie, radiu, telewizji i portalach. Szkolenie przyda się też osobom, które pierwszy raz dostały zaproszenie do wywiadu i chcą się do niego dobrze przygotować.

Przydatna jest lista tematów, na które firma lub jej ekspert mogą wypowiadać się z doświadczenia.

Jak wygląda nauka

Szkolenie ma 6 lekcji w 3 modułach. Każda lekcja to krótka seria slajdów, notatki z przykładami i wskazówka z praktyki. Na końcu czeka egzamin z 10 pytań. Wynik od 80% daje certyfikat z numerem, który można sprawdzić na stronie weryfikacji i dodać do profilu na LinkedIn.

Moduł 1 z 3

Jak media szukają ekspertów

1.1

Czego potrzebuje dziennikarz

10 min

Lekcja 1.1 · slajd 1 z 2

Dobry ekspert dla redakcji

  • Odpowiada szybko, często w ciągu godziny
  • Mówi krótko i zrozumiale
  • Wnosi dane i przykłady z praktyki

Lekcja 1.1 · slajd 2 z 2

Gdzie dziennikarze szukają

  • Wcześniejsze publikacje i wyniki w Google
  • Strony dla mediów i bazy ekspertów
  • Polecenia innych dziennikarzy

Notatki do lekcji

Dziennikarz zwykle przygotowuje kilka materiałów dziennie i pracuje pod presją czasu. Potrzebuje eksperta, który szybko odbierze telefon lub odpowie na wiadomość, powie coś konkretnego i zrozumiałego dla odbiorców oraz będzie dostępny przy kolejnych tematach. Ekspert, który odpowiada po dwóch dniach, przegrywa z tym, który odpowiada po dwudziestu minutach, nawet jeśli wie więcej.

Redakcje szukają ekspertów w Google, we własnych archiwach, w bazach ekspertów i przez polecenia. Dlatego wyniki dla imienia i nazwiska eksperta powinny pokazywać jego specjalizację, wcześniejsze wypowiedzi i kontakt dla mediów. Pomaga w tym strona dla mediów w serwisie firmy, z krótkim biogramem, zdjęciami do publikacji, listą tematów i numerem telefonu dla redakcji. Przykładem jest strona dla redakcji z bio, zdjęciami i kontaktem, a co umieścić w takiej zakładce, opisuje artykuł Biuro prasowe na stronie firmy.

Wartością eksperta jest wiedza z praktyki, której nie ma w ogólnodostępnych źródłach: dane z własnej działalności, przykłady z rynku, przewidywania oparte na doświadczeniu. Komentarz, że to bardzo ważny temat, niczego nie wnosi. Informacja, że w ostatnim miesiącu klienci firmy o jedną piątą częściej pytali o raty, daje dziennikarzowi gotowy cytat. Własne badania i raporty należą do najlepszych sposobów na zainteresowanie mediów; jak przygotować dane, opisuje artykuł Własne badanie lub raport firmy.

Następna lekcja
1.2

Lista mediów i zgłaszanie się jako ekspert

12 min

Lekcja 1.2 · slajd 1 z 2

Lista mediów

  • Media branżowe, lokalne i ogólnopolskie
  • Konkretni dziennikarze i ich tematy
  • Kontakty w jednym arkuszu

Lekcja 1.2 · slajd 2 z 2

Pierwszy kontakt

  • Krótka wiadomość z propozycją tematu
  • Konkretne dane lub obserwacje
  • Dostępność i numer telefonu

Notatki do lekcji

Zanim dziennikarze zaczną dzwonić sami, warto do nich dotrzeć. Lista mediów to arkusz z redakcjami branżowymi, lokalnymi i ogólnopolskimi oraz z nazwiskami dziennikarzy, którzy piszą o danej tematyce. Najwięcej szans daje kontakt z osobą, która niedawno pisała o podobnym temacie, a nie z ogólnym adresem redakcji. Jak zbudować taką listę i znaleźć właściwą osobę, opisują artykuły Lista mediów dla małej firmy i Kontakt do właściwego dziennikarza.

Pierwsza wiadomość do dziennikarza powinna być krótka: kim jest ekspert, na jakie tematy może się wypowiadać, jaką konkretną wiedzę lub dane wnosi i jak szybko jest dostępny. Najlepiej działa propozycja powiązana z bieżącym tematem, na przykład komentarz do przepisów, które właśnie weszły w życie. O tym, czy wiadomość zostanie otwarta, decyduje jej temat; wskazówki zawiera artykuł Temat wiadomości do dziennikarza, a o zgłaszaniu się jako rozmówca pisze artykuł Komentarz ekspercki dla mediów.

Brak odpowiedzi jest w pracy z mediami czymś normalnym. Jedno uprzejme przypomnienie po kilku dniach jest w porządku, codzienne telefony z pytaniem, czy tekst się ukaże, już nie. Lepszą strategią jest regularne proponowanie wartościowych tematów i tekstów eksperckich do mediów branżowych, opisane w artykułach Brak odpowiedzi z redakcji i Tekst ekspercki do portalu branżowego. Długofalową współpracę z mediami obejmuje usługa public relations.

Następna lekcja

Moduł 2 z 3

Przygotowanie i wywiad

2.1

Kluczowe przekazy i krótkie wypowiedzi

12 min

Lekcja 2.1 · slajd 1 z 2

Kluczowe przekazy

  • Trzy najważniejsze myśli
  • Każda poparta przykładem lub liczbą
  • Zrozumiałe dla osoby spoza branży

Lekcja 2.1 · slajd 2 z 2

Wypowiedź do cytowania

  • Jedno lub dwa zdania
  • Konkret zamiast ogólników
  • Bez żargonu i skrótów

Notatki do lekcji

Przed każdą rozmową warto przygotować trzy kluczowe przekazy, czyli najważniejsze myśli, które mają trafić do odbiorców niezależnie od tego, o co zapyta dziennikarz. Każdy przekaz potrzebuje przykładu, liczby lub krótkiej historii, która go ilustruje. Przy rozmowie o trudnej sprawie przygotowuje się też odpowiedzi na najbardziej niewygodne pytania, a sposób pracy opisuje artykuł Pytania od dziennikarza w trudnej sprawie.

Dziennikarz zwykle wykorzysta jedno lub dwa zdania z kilkuminutowej rozmowy. Dlatego najważniejsze myśli warto formułować w krótkich, samodzielnych zdaniach, które da się zacytować bez kontekstu. Zamiast stwierdzenia, że sytuacja na rynku jest złożona i zależy od wielu czynników, lepiej podać jeden konkretny fakt z własnej praktyki i jego skutek dla klientów. Żargon, skróty i nazwy wewnętrzne trzeba zastąpić słowami zrozumiałymi dla każdego.

Przy pierwszym wywiadzie właściciela firmy pomocny jest prosty plan: kim jest, czym zajmuje się firma i co wnosi do tematu. Odpowiedzi warto przećwiczyć na głos, najlepiej z nagraniem, i sprawdzić, czy da się je wypowiedzieć w 20 do 30 sekund. Szczegółowy plan przygotowania zawiera artykuł Pierwszy wywiad właściciela firmy.

Następna lekcja
2.2

Telefon, radio, podcast i kamera

12 min

Lekcja 2.2 · slajd 1 z 2

Rozmowa telefoniczna

  • Pytanie o temat, termin i charakter rozmowy
  • Czas na przygotowanie, jeśli jest potrzebny
  • Notatka z rozmowy

Lekcja 2.2 · slajd 2 z 2

Radio, podcast, kamera

  • Krótkie odpowiedzi i proste słowa
  • Spokojne tempo i przerwy
  • Ubiór, tło i kierunek spojrzenia

Notatki do lekcji

Gdy dzwoni dziennikarz, warto najpierw zapytać o temat, termin publikacji i charakter rozmowy: czy chodzi o krótki komentarz, wywiad, czy rozmowę w tle. Jeśli ekspert potrzebuje kilku minut na przygotowanie, może zaproponować oddzwonienie o określonej porze i rzeczywiście oddzwonić. Po rozmowie warto zanotować, co zostało powiedziane. Zasady, które chronią przed nieporozumieniem, opisuje artykuł Rozmowa z dziennikarzem przez telefon.

W radiu i podcastach liczy się prosty język, krótkie odpowiedzi i spokojne tempo. Słuchacz nie wróci do poprzedniego zdania, dlatego najważniejszą myśl warto powtórzyć na koniec. Przed kamerą dochodzą ubiór bez drobnych wzorów, uporządkowane tło i kierunek spojrzenia: w studiu na rozmówcę, a przy połączeniu zdalnym w obiektyw, a nie na własny obraz. Wskazówki zawierają artykuły Wywiad w radiu lub podcaście i Wystąpienie przed kamerą.

Wypowiedź poza nagraniem istnieje tylko wtedy, gdy zostało to wyraźnie uzgodnione przed rozmową. Wszystko, co zostanie powiedziane dziennikarzowi, może trafić do publikacji, także uwagi rzucone po wyłączeniu mikrofonu. Zasady rozmowy w tle i embarga ustala się na początku i najlepiej potwierdza na piśmie. Kiedy embargo naprawdę ma sens, opisuje artykuł Embargo na informację prasową.

Następna lekcja

Moduł 3 z 3

Po publikacji

3.1

Autoryzacja i sprostowanie

12 min

Lekcja 3.1 · slajd 1 z 2

Autoryzacja (art. 14a Prawa prasowego)

  • Dotyczy dosłownie cytowanej wypowiedzi
  • Krótkie terminy: 6 godzin w dzienniku, 24 godziny w czasopiśmie
  • Poprawki własnych słów, bez dopisywania nowych treści

Lekcja 3.1 · slajd 2 z 2

Sprostowanie (art. 31a Prawa prasowego)

  • Wniosek do redaktora naczelnego w ciągu 21 dni od publikacji
  • Tekst rzetelny, rzeczowy i podpisany
  • Nie dłuższy niż dwukrotność fragmentu, którego dotyczy

Notatki do lekcji

Prawo prasowe daje osobie udzielającej informacji prawo do autoryzacji dosłownie cytowanej wypowiedzi, która nie była wcześniej publikowana ani wygłoszona publicznie (art. 14a). Dziennikarz powinien poinformować o tym prawie przed rozmową, a żądanie autoryzacji zgłasza się od razu. Na autoryzację przewidziano krótkie terminy, 6 godzin w przypadku dziennika i 24 godziny w przypadku czasopisma, chyba że strony ustalą inaczej, a brak odpowiedzi w terminie oznacza autoryzację bez zastrzeżeń. Szczegóły opisuje artykuł Autoryzacja wypowiedzi.

Autoryzacja dotyczy własnych słów, a nie całego materiału. Można poprawić błędy i nieścisłości we własnej wypowiedzi, ale nie wolno dopisywać nowych informacji, odpowiadać na nowe pytania ani zmieniać kolejności wypowiedzi. Gdy błąd pojawi się już w opublikowanym materiale, narzędziem jest sprostowanie: wniosek kieruje się na piśmie do redaktora naczelnego w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia publikacji, a tekst musi być rzetelny, rzeczowy, podpisany i nie dłuższy niż dwukrotność fragmentu, którego dotyczy (art. 31a). Redaktor może odmówić publikacji tylko z przyczyn wskazanych w ustawie, a odmowę można zakwestionować przed sądem.

Zanim powstanie formalny wniosek, warto spróbować prostszej drogi: uprzejmie wskazać redakcji błąd, dołączyć dowody i poprosić o poprawkę. Wiele redakcji poprawia oczywiste pomyłki w ciągu kilku godzin. Formalne sprostowanie ma sens przy poważnych błędach, gdy rozmowa nie przynosi skutku, a sposób prowadzenia takiej rozmowy opisuje artykuł Błąd w artykule o firmie.

Następna lekcja
3.2

Budowanie pozycji i pomiar efektów

10 min

Lekcja 3.2 · slajd 1 z 2

Regularność

  • Komentarze do bieżących wydarzeń
  • Własne dane i raporty
  • Teksty eksperckie w mediach branżowych

Lekcja 3.2 · slajd 2 z 2

Pomiar

  • Liczba i jakość publikacji
  • Ruch i zapytania z publikacji
  • Wyniki dla nazwiska i nazwy firmy

Notatki do lekcji

Pozycja eksperta buduje się latami, a nie po jednym wywiadzie. Najlepiej działa regularność: komentarze do bieżących wydarzeń w branży, coroczny raport z własnymi danymi, teksty eksperckie w mediach branżowych i wystąpienia na konferencjach. Każda publikacja zwiększa szansę, że następny dziennikarz znajdzie eksperta w Google i zadzwoni. Przy wydarzeniach firmowych warto zaprosić media, a co powinno zawierać zaproszenie, opisuje artykuł Zaproszenie dla mediów na wydarzenie firmowe.

Efekty pracy z mediami warto mierzyć, ale nie wskaźnikiem ekwiwalentu reklamowego, który przelicza artykuł na cenę ogłoszenia o tej samej powierzchni i niewiele mówi o wartości publikacji. Lepsze miary to liczba i jakość publikacji, obecność kluczowych przekazów w tekstach, ruch i zapytania z publikacji z linkiem oraz zmiany w wynikach dla nazwiska i nazwy firmy. Podejście krok po kroku opisuje artykuł Efekty działań PR.

Publikacje w mediach wzmacniają też widoczność w wyszukiwarce i w odpowiedziach AI. Artykuł z wypowiedzią eksperta i linkiem do strony firmy to dla Google sygnał wiarygodności, a asystenci AI często opierają odpowiedzi na publikacjach z renomowanych mediów. Łączenie pracy z mediami z działaniami w wyszukiwarce obejmuje usługa PR internetowy, a budowanie wiarygodności autorów opisuje szkolenie E-E-A-T: autorzy i zaufanie.

Następna lekcja

Sprawdzenie wiedzy

Egzamin końcowy

Egzamin składa się z 10 pytań jednokrotnego wyboru. Pytania i odpowiedzi pojawiają się w losowej kolejności, a wynik liczy serwer, więc nie da się go podejrzeć w kodzie strony. Do zaliczenia potrzeba co najmniej 80% poprawnych odpowiedzi. Liczba podejść nie jest ograniczona, a po każdym podejściu widać wyjaśnienia do pytań.

10pytań
80%próg zaliczenia
15minut na spokojne rozwiązanie
podejść bez limitu

Po zdanym egzaminie

Certyfikat ukończenia szkolenia

Po zdanym egzaminie wystarczy podać imię i nazwisko oraz adres e-mail. Certyfikat powstaje od razu, ma własny numer i stronę weryfikacji pod adresem lukaszwudyka.pl/akademia/certyfikat/. Na certyfikacie jest nazwa szkolenia „Ekspert w mediach: jak udzielać komentarzy”, wynik egzaminu, data wydania i podpis Łukasza Wudyki.

  • Link do certyfikatu przychodzi na podany adres e-mail.
  • Certyfikat można zapisać jako PDF albo wydrukować w formacie A4.
  • Jednym przyciskiem dodaje się go do sekcji „Licencje i certyfikaty” na LinkedIn.
  • Każdy może sprawdzić autentyczność po numerze na stronie weryfikacji.

Pytania

Najczęstsze pytania o to szkolenie

Czy za komentarz w mediach płaci się redakcji?

Nie. Komentarz ekspercki to materiał redakcyjny, za który się nie płaci. Płatne są artykuły sponsorowane, które muszą być wyraźnie oznaczone jako reklama; zasady ich zamawiania opisuje artykuł Artykuł sponsorowany.

Co zrobić, gdy dziennikarz przekręcił wypowiedź?

Najpierw uprzejmie poprosić redakcję o poprawkę, wskazując różnicę między wypowiedzią a publikacją. Przy poważnym błędzie, który nie został poprawiony, można w ciągu 21 dni od publikacji złożyć wniosek o sprostowanie do redaktora naczelnego.

Czy można odmówić komentarza?

Tak, ale warto podać powód, na przykład trwające postępowanie lub brak wiedzy o sprawie, i zaproponować inny termin albo innego eksperta. Samo „bez komentarza” bywa odbierane jako przyznanie się do problemu.

Czy ekspert z małej firmy ma szansę w mediach ogólnopolskich?

Tak, jeśli ma konkretną wiedzę z praktyki i odpowiada szybko. Dobrym początkiem są media lokalne i branżowe, z których korzystają też dziennikarze ogólnopolscy; jak zainteresować portal lokalny, opisuje artykuł Lokalny portal informacyjny.

Co dalej

Następne kroki

Wymagane pola: 0 z 5

    1Dane kontaktowe
    2Czego dotyczy sprawa?
    3Opis sprawy
    Podpowiedzi do opisu:
    Bez zobowiązańDane tylko do odpowiedzi

    Wiadomość dotarła

    Dziękujemy. Odpowiemy najszybciej, jak to możliwe. W pilnej sprawie prosimy dzwonić: 533 543 333.

    Wymagane pola: 0 z 5

    Formularz: odpowiedź zwykle tego samego dnia. Komentarz w 60 minut tylko po telefonie: 533 525 168.

      1Dane kontaktowe
      2Czego dotyczy sprawa?
      3Opis sprawy
      Podpowiedzi do opisu:
      Bez zobowiązańDane tylko do odpowiedzi

      Wiadomość dotarła

      Dziękujemy. Odpowiemy najszybciej, jak to możliwe. W pilnej sprawie prosimy dzwonić: 533 525 168.

      Otrzymuj nasze komentarze

      Wystarczy podać adres e-mail redakcji, a każdy nowy komentarz wyślemy na skrzynkę w chwili publikacji. Bez sprawdzania strony.